0

და საუკუნეები ჩვენზე იმღერებენ


მხეცები. ირგვლივ ყველგან ეს მხეცები. აპოკალიპსის შეშლილი მეძავები. 
და მიმაქანებს თეთრი ფორდი მე თბილისიდან გურიაში. 
თებერვალია. ძლიერ ცივა. მანქანის ფანჯრებიდან ვარდებიან უკიდეგანო სივრცეები აღმოსავლეთის. მარჯვენით "ჯვარია". მარცხენით "სვეტიცხოველი". 
რომელი წმინდანი არ დაეცეს ახლა მუხლებით? !
ვხედავ გაშლილი ველია. დახნული ნახევრად. კაცი დგას მაღალ ხის ძირში და თავის ცხენს ეალერსება. (ფაშატი თუა? !)
იქვე დოქი უდგას გაშლილ ტაბლაზე. სუფრაა მცირე. ალბათ რა გახელებით სვამს ამ ღვინოს ხვნის დროს. 
ან იქნებ წყალია?! 
ფიქრობს ჩემში ჩემივე "სხვა" და მკბენს ბეჭებში. 
ო, არა, არა! 
მაშ რად სჩეხავდა შაჰ-აბბაზ ვენნახს?!
ქართველის გენნეტიკა ვაზის ყლორტებში ჩასრესილი ქარვისფერი ცემაა გულის. და ღვინო არის სისხლი. ის ჰშობს ახალ სისხლს. ის უნდა შესვა, სულ ბოლომდე, რომ გადარჩე. ესაა საიდუმლოს ერთი ნატეხი, როგორც გენნეტიკა_ თვითგადარჩენის დიდი ინსტიქტი, რომელმაც საქართველო დღემდე მოიყვანა. არავინ იცის მთლიანად იგი. 
ახლა ეს გლეხი. ვინძლო ცხენი დაღლილია და თუ ასვენებს ახლა პატრონი. წელზე ხელს უსვამს, ახლო უდგას, ლამის დაჰკოცნოს ცეცხლის ტუჩებით. 
სატრფოს სურნელი იგზნოო თითქო.
წამი და თვალები სწყდებიან ამ კადრს. 
ახლა ზმანებაში ვარ. 
მოახტება ეს გლეხი თავის ცხენს, დაჭედილს, უკვე ხანშეპარულს. 
და თუ დაედევნა ახლა ჩვენს ფორდს? !
თეთრია ისიც. და მერე როგორი ორგანული კავშირი აქვს თვის მხედართან? !
არიან თითქო ერთ სისხლ და ერთ ხორც. 
მხედარი ჰგრძნობს თავის ფაშატს.
თითქო ყივჩაღეთს მოეტაცოს და გაურბოდეს ურიცხ მდევარს. 
არ არის შეჩერება. 
არ არის დაღლა. 
რა გააჩერებს ამ თქარათქურს?!
მძღოლს ეშინია, ეშინია, და გაზს ფეხს აჭერს, მანქანა უსუსურია ახლა ისე, როგორც არასდროს. 
ვაითუ გვესროლოს?!
მაგრამ, ამ ეპოქაში? !
ვახ, საქართველოვ, შვილო ობოლო, დიდ მსოფლიოსი!
და მიმაქანებს თეთრი მხეცი. მისთვის, როგორც რკინების ხროვისთვის, მეც ერთი, უბრალო ხრახნი ვარ. მას სწყურია ბენზინი. 
ასხამენ. დუჟმომდგარია. ლამისაა შთანთქას სივრცეცა და დროც. იგი ვერა ჰგრძნობს შენელებას. ვერც შეჩერებას. მას მხოლოდ ბენზინი სწყურია! 
აი, ცხენმა კი იქნებ თავიც გასწიროს შენთვის. არრ მიგატოვებს. მისი გული ისე სცემს, როგორც შენი, მხედრისა. მანაც იცის უეცარი გადაქანება, მაგრამ დაიღუპება შენთან ერთად. 
თქვენი, ორის გული ერთის მთლიანობაა მაშინ. 
მანქანა კი_ აპოკალლიპსის ეს შეშლილი მეძავი... 
მას საერთოდ არა აქვს გული. ამიტომ, მე მაშინებს იგი. 
შიში...
იხსნება კადრი. ნისლია. შევდივარ ჩვენს ქოხში. ბებია ცეცხლს ეფიცხება. ბაბუა კითხულობს. მაშინაც ზამთარი. ჩიტები უნუგეშოდ ეკვრიან დაორთქლილ ფანჯრებს ჩვენს ოთახისას. ბებია მაძლევს პურის ნატეხებს რომ დავუყარო. 
გადის წუთი. 
ჩემი წიგნია, _ ვამბობ, ბაბუ, აჰა, შენ ხომ ამბობდი... და ვუწვდი. 
ხელი უკანკალებს. ხელი ხანგადასულია. ძვალია მარტო. მაგრამ არ სტყდება. მართმევს და ფურცლებს ასველებს ორი მხურვალე სისხლის წვეთი. 
სისხლია თუ ცრემლი? ! 
ვინ იცის...
და მიმაქანებს თეთრი ფორდი. ირგვლივ დუმილია. არღვევს ერთი ქალი. 
"ასე იცის, აპა, რავა გგონია, თებერვალია ბატონო".
ფესვთა რხევას ვგრძნობ მცივან კოჭებში. ახლა, ამ თვეში ოცდაორისა ვხდები. როგორ მიჰქრის დრო! 
უკანა სავარძელზე გოგოები ახმაურდნენ, ახითხითდნენ, ალბათ მუსიკა თუ ეამათ. 
მღერის ჯო კოკკერ ხმახახლეჩილი. 
გავა დრო და მოკვდება იგი. 
მაგრამ დარჩება მისი სიმღერა, როგორც იმ ფაშატის ველური გავარდნა, ალლექსანდრემ რომ შეაგდო სპარსეთზე...
მუხლებზე დაუმთავრები რომანი მიდევს და ვკითხულობ. გულს ვერ ვუდებ. 
წიგნი გულია თითონ. 
და ისმინება იგი მხოლოდ. 
ვახ, როგორ დარჩა ეს რომანი დაუმთავრები? !
დრო რომ ჰქონოდა? !
დრო... ყოფიერების ეს საფარველი. ნაკადი შეუწყვეტი. მიედინება იგი და სულ არა სცნობს ამ ჩვენს სივრცესა და განზომილებებს. 
(ნეტა, თუ მისმენს ახლა ჰაიდეგგერ? !)
დროც ცხენია თითქო. 
მაგრამ მას არ აქვს გული.
ან მისი გული საათის წიკწიკია მხოლოდ.
სხვა კადრი. აგერ, ჩემს წინ ორი კაცი_თმებშევერცხლილნი, ხმელ-ხმელნი, ასაკოვანნი. ვუყურებ მათ და მათგან მხოლოდ სიკვდილი მოდის. იშვიათია შევხედო ადამიანს და სიცოცხლე ვიგრძნო. 
ან იქნებ ჩემი თვალებია თითონ სიკვდილი? ! 
მაგრამ ეს კაცები. ყურები თითქო დახშული აქვთ. არცა რა ესმით. ვერა ჰგრძნობენ პოეტის ყივილს, ძილ-ბურანში თუ არიან, ვიმშვიდებ თავს. 
( და თუ ეს არის დრამატიზმი, მეც დრამატურგი ვყოფილვარ მხოლოდ! )
ახლა მოდის ჩემი "სხვა". ისევ კბენას ვგრძნობ. და მეპარება გარდასული კადრი ნელი-ნელ. 
დასაფლავება. ბაბუა წევს მშვიდად. უძრავი. მხოლოდღა ღიმი შერჩენია უთეთრესს წვერზე. 
რისაა ეს ღიმი? !
იმისა, რომ ოთხი შვილი, რვა შვილიშვილი და კიდევ ერთი შვილთაშვილი დატოვა? !
ბედნიერების? !
ან, იქნებ, ტკივილისა? !
ო, არა, არა! 
აჰა, პატიებისა. დიახ, _ ამბობს ბებია, _ გამთენიისას, ვიდრე მოკვდებოდა, გადმობრუნდა ჩემკენ და მაპატიეო, ასე მითხრა. 
მერე აპატიე? !,_ ვეკითხები მე, _ აპატიე? !
პასუხი ვიცი, მაგრამ მაინც. ალბათ იმიტომ, ზოგჯერ სიტყვა ხომ მკურნალია ტანჯული სულის! 
უპატიებია. 
მაგრამ რა? ! 
მაგრამ რა? ! 
ალბათ სწორედ ის, სიყვარულისთვის დუელში რომ გამოიწვია სამოცი წლის წინ. 
და ცხოვრებაც ხომ დუელია სიკვდილ-სიცოცხლისა. 
აქ გამარჯვება სხვა რამეა. 
ვიდრე ერთი, თუნდაც უკანასკნელი ადამიანი მაინც დაიბადება მთელს მსოფლიოში, ვერავინ იტყვის რომ სხვა გარდაცვლილმა უკვე წააგო. 
რადგან სიკვდილი შეუძლია მხოლოდ ცოცხალს. 
მკვდარი ხომ ვერ მოკვდება ხელმეორედ? !
გამოდის ნება სიცოცხლის მხარეზეა
და რადგან იგი ეკუთვნის ყველას, 
იმარჯვებს ყველა და არა ერთი! 
ჰოდა დურსუნმაც გაიმარჯვა. 
სახელიც რა მაგარია? ! თითქო სპარსული. აშკარა უტეხობა. წელის სიმაგრე. სიმტკიცე ხასიათის. იგი ჰმალავდა თვის ბებერ გულში ყოველგვარ ტკივილს. თვალები ჰქონდა მაღალ ზეცისა. ფერიც მისი. ალბათ იჭერდა თადარიგს წინდაწინვე, რომ გადაფრენილიყო. 
ეს გადაფრენა ჰგავს ჩიტების გადასახლებას თბილ ქვეყნებში. 
(ასე მიხსნიდნენ ბავშვობაში. )
ახლა ბებო. აგერ, სამოცდაათს გადაცილებული. თითონ სახელია მისი მეტაფიზიკა დიდი. "გულ-ნაზი" ისიც თითქო სპარსული. ერთის მხრივ, გული, მზის საშოში გამომწვარი და მზესავით მდუღარე. მის დედას, ვიცი, ერქვა მარიამ. ქალს მშვიდსა და ლამაზს.
სინაზეც ალბათ გამოჰყვა მისი.
შეაღებ კარებს. ჰხედავ, გიცქერის ორი გიშერი, თუ მარგალიტი. როგორც ზეცის ყელზე ასხმული მძივი.
ის თვალებია მისი. ღრმა. თაფლისფერი. 
მიხვალ. 
მოეხვევიან ეს ხელები, როგორც ფუტკრები. 
და დაუკოცნი შუბლს და ლოყებს. 
რომელი ტუჩები ჰკოცნიან ამ გზნებით? !
"დურსუნ" და ამ სიტყვის გაგონებაზე სახსრებში ციება დაუვლის თვით მაკედონელს. 
(აკი ამბობენ, რომ მალლარიით მოკვდა იგი? !)
"გულნაზ" და ამ დროს მინდვრის პირველ ყვავილს დაემჩნევა გაზაფხულება.
და მიმაქროლებს თეთრი ფორდი მე თბილისიდან გურიაში. და უკან მრჩება თვალები მტკვარზე. გული კი ქაშუეთში ასვენია. ხოლო სხეული, სხეული ჩემი მძიმე და სუსტი, დევს მანქანაში, როგორც, ჩემი "სხვა".
ქშინავს შოფერი. მეტი გახელება. მეტი გადაქანება. მიაგელვებს თავის გიჟ ფორდს. თითქო, მშვილდია მოწეული, რომ გავარდეს. 
ნეტა, ის თუ ჰგრძნობს ახლა რკინას ისე ძალუმად, როგორც თეთრ ფაშატს თავის მხედარი? !
ჰოდა, როგორც ამბობენ, ალექსანდრესო, ამორძალების დედოფალმა გამოუცხადა დიდი ომი. 
მოულოდნელად იფეთქა ალექსანდრემ, შვილმა ელლადის, თუ მაკედონიის. ძემ ფილიპესი, ანდა ზევსის. 
(ადრე ხომ ღმერთები წვებოდნენ ქალებთან, მითოლოგიას თუ დავუჯერებთ.)
შეხტა მანქანა. ქვაზე თუ გადაიარა, _ ვფიქრობ მე. 
ოხ, შენი... იგინება მძღოლი. ხანშესულია. ახველებს დიდად. ახრჩოლებს თავის ფილტრიან სიგარეტს. მისი თვალები ვერა ჰხედვენ ამ სივრცეებს, ვერცა ჰგზნობენ. მხოლოდ შთანთქავენ მას. 
თვალები თითონ სიცარიელეა მისი. 
მანქანის სალონში ცივა. ბინდდება. და სძინავთ მშვიდად დაღალულ მგზავრებს. წინ გზაა გრძელი. 
ზესტაფონი. 
ყვირის "ყვირილა". 
ან იქნებ მღერის და მე არ მესმის მისი სიმღერა? !
და მიმაქანებს თეთრი ფორდი. ნეტა, მივიდე მიმწუხრისას, ვიდრე დაწვება ბებიაჩემი. 
ლოცულობს ახლა თუ? !
ნეტა რას შვება ახლა ბებო, ახლა, რას შვება? ! 
პირჯვარს თუ იწერს და ავედრებს ჯვარცმულ ქრისტეს ქმრის გარდასულ სულს. მერე ქვეყანას, საქართველოს, წელში მოღუნულს. და იმეორებს ყველა სახელს, შვილთა და იმათ შვილთა. და კიდევ იმათთა. 
ეს რა ძალაა, რომ ვერაფერი ვერა სტეხავს სამოცდაათს გადაცილებულ ამ ქალს ვერასდროს? !
ხერხემალში მოხრილია. მაგრამ არა გადამტვრეული. სულ რამდენიმეჯერ თუ გაიმართება მთელს დღეში. და მაშინ, მისი თხემი მზის შუბლსა ჰგრძნობს. ხოლო ტუჩები ცხელ მკერდს ჰკოცნის. და ჩაესმის მას მზის გულისცემა: რიტმული, მდუღარე, აღელვებული. 
თითქო მორკინალი ორი ხარი ერთმანეთის პირისპირ. და იგი მზადაა მზის სისხლი შესვას. 
შესვას პეშვებით. 
სულ გამოსცალოს, ვიდრე არ აღსდგება მკვდრეთით დურსუნ! 
მაგრამ, რომ ვერ აღსდგეს? !
და რომ ვერ დასთვრეს მსმელი სისხლის? !
ვახ, საქართველოვ, რომელმა პოეტმა დაგტოვოს ურიტმოდ?!
ბებიაჩემიც ხომ საქართველოა თითონ. ქედუხრელი. უშიში. უცხოისთვის მიუწვდომელი. მხოლოდ ერთხელ აჰყვავილდა იგი. ალბათ იმ ამორძალთა ჯიშისაა, ვფიქრობ ახლა, ალლექსანდრე რომ საბრძოლველად გამოიწვიეს.
და მაშინ უთხრა თავის ბუცცეფალს...
იხსნება ისევ კადრი. მე პატარა ვარ. ცურვა არ ვიცი. ჰოდა, ბაბუა დამპირდა, გასწავლიო. მივაბიჯებთ. ის წინ მიდის. ჩვენს მდინარეს ჰქვია "სკურდუმ". ესეც თითქო სახელია სპარსული. უფრო მოწოდება, ვიდრე სახელი. ან თქმული რამე _ გადაწყვეტილი, საბოლოო, შეუცვლელი. 
ბაბუა ეწევა. დიდი ხანია ეწევა. ეს მე მაშინებს. მაშინებს მდინარეც, რომელიც ახლა მელის. თავზე თბილი ხელის შეხებას ვგრძნობ. ვგრძნობ გახელებას. 
ეს მოწოდება იყო, თუ ალერსი? ! 
ერთიცა და მეორეც. 
მივედით. გავწექით მზის გულზე. ვისვენებთ.
_ჰა, შეი ახლა, რაღას უცდი.
შევდივარ. წელამდეა წყალი. უფრო ღრმად. კენჭებს ფეხის თითებითა ვგრძნობ. უეცარი თავბრუსხვევა. 
მიდი, გაცურე, _ მეუბნება დურსუნ. 
თან მზეს ხელებით იჩრდილავს, თვალებში თუ ანათებს.
რატომ არ სწვავენ მზის სხივები ადამიანთა ღია თვალებს. _ მიკვირდა მე სულ.
მივჰყვები დინებას. ვგრძნობ უეცარ მუხლის ტკენას. ელვა მივლის მთელს სხეულში. ამოვდივარ. სისხლი მდის ვხედავ. 
არაფერია, _ მეუბნება ბაბუ. 
ვხელდები. თან მეშინია. მაინც მიზიდავს მიუწვდომელი, ცივი, თითქო უკარება. ვნებდები კვლავ მშვიდ დინებას. ისევ მივყვები ნელი-ნელ თავქვე. 
ვეცემი ქვებზე. მტკივა. მტკივა! 
სისხლი მდის შეუჩერები. 
_ცურვა თუ გინდა ისწავლო, ბაბუა, მდინარის დინების საწინააღმდეგოდ უნდა იცურო. 
_(დუმილი) 
_აბა, რაფერ გგონია შენ ცხოვრება. მაგ მდინარეს საცხა უნდა იქით წაგიღებს!
_(კვლავ დუმილი) 
ტკივილი ჩემში ფესვებგადგმულია. 
შვება მინდა. 
ტირილი უფრო. 
ვტირი. 
ბაბუა იღიმის. 
მაგრამ მე ვიცი, ეს ღიმილიც ტკივილია. 
ბაბუა დიდი ტკივილია თითონ. 
ის ტკივილი, ალექსანდრემ რომ გაანდო ბუცცეფალს დიდ ბრძოლის წინ.
წინ სხვა კადრია. ველი გაშლილი. თითქო სივრცეებდაკარგული, უკუდეგანო, უუნაპირო. 
და ვდგავართ ამ ველზე ჩვენ ორნი. მხოლოდ მე და ბაბუა. 
ბებია სადაა? ! 
ვკითხულობ მე, მაგრამ ჩემთვის, არ შემიძლია ხმის გაღება. 
და ხმა ჩემი, გულისცემაში, მის რიტმულ ხმოვანებაში ისრისება. 
არ ვიცი რატომ. 
ჩამავალი მზე გრილ სახეებზე გველამუნება. 
შემოდგომა თუა, _ ვფიქრობ მე. 
მაგრამ არ ვიცი რას ფიქრობს ბაბუა. ის თეთრია. სულ თეთრებში. მიწიდან ოდნავ აზიდული და გასხივოსნებული, როგორც მზე, თავზე რომ დაგვნათის. უწვდომელია თითქო, უსაგნო, ვითარცა უხორცო. 
მე მას მაინც ვცნობ. ბებიას გამომცხვარი მჭადის და ჩვენი შუაცეცხლის ჭვარტლის სურნელს ვგრძნობ. ეს მისგან მოდის! 
არ შეიძლება რომ მეშლებოდეს! 
ვცნობ და ხელებს ვიწვდი მისკენ, რომ ერთხელ კიდევ მოვეხვიო. 
არ შემიძლია! 
რატომ? ! 
რატომ ვერ ვეხები მას? !
ეს კითხვა გულშია. 
ახლა გულია თითონ  ყველა კითხვა. 
ვერ გაიგონებ, უნდა უსმინო.
ისევ მიღიმის. იმ ღიმით, დიად ტკივილს რომ მალავდა მუდამ.
მაგრამ ახლა? !
სად არის ახლა ის ტკივილი ბაბუ? 
ვამბობ კვლავ ჩემში. 
(ვაითუ მივეჩვიო ამდენ უთქმელლობას! )
და თუმცა სიტყვა... 
იქნებ, არც არის ახლა საჭირო? !
ქარი მაყრის ხმელ, ყვითელ ფოთლებს პირისახეში. 
მცივა! მცივა! დამაბრუნე! დამაბრუნე! 
ვეუბნები რაღაცა ძალას. 
და ის ძალაც გულია, რადგანაც ვიცი, შიგნიდან მოდის მისი ძგერა. 
ეს ხმაურია დიდ სიჩუმის. 
ღმერთი ხმაურობს ამ სიჩუმეში. 
ღმერთიც გულია თითონ.
ცურვა უნდა ისწავლო, თევზო! _ მეუბნება ბაბუა. 
მეღვიძება. ჩამოვედით. მშობლიურ მთებსა ვცნობ. შევერცხლილან ცოტათი.
"ცურვა უნდა ისწავლო თევზო"
მაშრება ბაგეზე ეს ერთი ფრაზა. 
ვგრძნობ, რომ სისხლად აპირებენ ამოხეთქვას ჩემი ცრემლები. მაგრამ, ვიდუმებ ამ მუსიკას. ანდა ტკივილს. 
მუსიკაც ხომ ტკივილია? !
სულის ტკივილი.
ჯერ ხომ ადრეა? ! მე ახლა მივალ და შევაღებ ჩვენ ქოხის კარს. იქ, სადაც მელოდება ჩემი ბებო, სახელად "გულ-ნაზ". ასული მარიამისა ქაშუეთის ფრესკიდან რომ დაგცქერის დიდის სიყვარულით. ცოლი დურსუნისა, რომელმაც ალექსანდრე ააკივლა დიდ ბრძოლის წინ. და ცრემლი ქრისტესი_ კაცობრიობის წინაშე დათხეული.
მე შევალ. ვიცი, ანთია იქ სინათლე. შევალ დაღლილი შორეულ გზებით, მოვეხვევი ქედუხრელ ყელზე და ვეტყვი სიტყვებს, რომელიც ალექსანდრემ უთხრა დიდი ხნის წინ თავის ბუცცეფალს, _
გავა დრო და საუკუნეები ჩვენზე იმღერებენო! 
მართლაც რომ, გავა დრო...
კომენტარები (0)