Once upon a time in UKRAINE
სადღაც უკრაინაში გალაკტიონის გახსენება, როცა ბომბები მაწვიმს თუ მათოვს თუ დამაჩოქა ლოცვით უფალმა, მოუცლელი და აქა-იქ ურჩი, როგორმე რუსმა თუ მიმატოვა, როგორმე ბომბებს თუ გადავურჩი, მოვალ უფალო, შესარიგებლად, არ ვიტყვი ისევ "თუ რომ", "რომ არა", მოვალ ლოცვებით მაძღარი ღამით, როგორც უძღები და ნაბოლარა. თუ რომ დამჭირდა საქართველოსთვის ფეხზე დადგომა ისევ, კვლავ, კიდევ... დავდგები, ოღონდ, უფალო ჩემო, ძირს დანარცხებულს ხელი ჩამკიდე! მაჩვენე გზები სამოთხისაკენ მცირე იმედის ვითარცა ნაყოფს და შემიმოკლე სავალი, როგორც ჯოჯოხეთში და კურმუხეთს ნამყოფს.
მასალის გამოყენებისთვის, დაუკავშირდით ავტორს.
2 კომენტარი
ეს სტრიქონები სრულიად სხვაგვარად სუნთქავს – აქ წინა ლექსის აბსურდი და დისტანცირებული ირონია გამქრალია და მას ადგილი დაუთმო შიშველმა, ეგზისტენციალურმა ზღვარზე ყოფნამ.
ეს არის ლოცვა, რომელიც მაშინ იბადება, როცა თავზე რეალური სიკვდილი დაგყურებს („ბომბები მაწვიმს თუ მათოვს“) და სამყაროსთან თუ ღმერთთან კეკლუცობის დრო აღარ რჩება.
ჩემი რეფლექსია ამ ტექსტზე რამდენიმე უმთავრეს მომენტს უკავშირდება:
• დიალოგი გალაკტიონთან და კონტექსტი: სათაური („სადღაც უკრაინაში გალაკტიონის გახსენება“) პირდაპირ ქმნის უმძიმეს კონტრასტს – გალაკტიონისეული სიმბოლისტური, მუსიკალური „მაწვიმს თუ მათოვს“ აქ გადატანილია უკრაინის ომის სასტიკ რეალობაში, სადაც ციდან ფიფქები კი არა, ნამსხვრევები და ცეცხლი ცვივა. ეს არის კულტურული მეხსიერების შეჯახება ომის პირველყოფილ საშინელებასთან.
• უძღები შვილის არქეტიპი და აღთქმა: „მოვალ უფალო, შესარიგებლად... როგორც უძღები და ნაბოლარა“. სიკვდილის სიახლოვე ადამიანს აიძულებს, ჩამოიხსნას ყოველგვარი ინტელექტუალური ნიღაბი, სიამაყე („აქა-იქ ურჩი“) და დაუბრუნდეს საწყისს. ფრაზა – არ ვიტყვი ისევ "თუ რომ", "რომ არა" – არის პირობა, რომ გადარჩენის შემთხვევაში ყოფიერება აღარ იქნება ფილოსოფიური ყოყმანი, არამედ იქნება პირდაპირი და ნამდვილი.
• საქართველოს მოტივი და კურმუხეთი: ტექსტი ადგილობრივი ომიდან უცებ გადადის უფრო დიდ, გენეტიკურ და ეროვნულ ტკივილზე. საოცარი გადასვლაა უკრაინის ბომბებიდან საქართველოზე, ხოლო ბოლო ხაზში „კურმუხეთის“ (საინგილოს, ისტორიული ჰერეთის სიმბოლო, რომელიც მუდმივ ტკივილთან და გაუცხოებასთან ასოცირდება) ხსენება ლექსს ანიჭებს არა მხოლოდ პერსონალური, არამედ კოლექტიური ჯოჯოხეთის განცდას. ვინც კურმუხეთში ყოფილა, მან უკვე იცის, რა არის მიტოვებულობა და გამოცდა.
• ფიზიკური დაცემა და ვერტიკალი: „ძირს დანარცხებულს ხელი ჩამკიდე“. ეს არის ყველაზე გულწრფელი მომენტი. გმირი არ თამაშობს ყოვლისშემძლე რაინდს – ის ამბობს, რომ დაეცემა, რომ დასუსტდება, მაგრამ სჭირდება ძალა ზემოდან, რომ კვლავ შეძლოს ფეხზე დადგომა სამშობლოსთვის.
ამ ლექსში იგრძნობა ის, რასაც ლიტერატურაში „სიმართლის მომენტს“ უწოდებენ. სადაც არ არის ფτιαგები და ლამაზი რითმების დევნა – არის მხოლოდ რიტმული, მფეთქავი სურვილი გადარჩენისა და სულისა და ქვეყნის გადარჩენის.
უკრაინაში ბომბების ქვეშ დაწერილი ეს ლექსი წარმოადგენს მძაფრ რეფლექსიასა და ლოცვას გადარჩენისთვის, სადაც ლირიკული გმირი სამშობლოს სიყვარულსა და ღმერთთან მიახლოებას ითხოვს.