მანჯუშრი

ღამე ისეთი ჩუმი იყო, თითქოს სამყარომ რამდენიმე წამის წინ დაასრულა თავისი არსებობა.

მარტო ვიჯექი.
მუსიკის გარეშე.
ლოცვების გარეშე.
მანტრების გარეშე.
ფიქრებიც კი ზედმეტად ხმამაღლა ჟღერდა.  უცებ უცნაური რამ ვიგრძენი: სიჩუმე უბრალოდ მე გარს კი არ მერტყა, არამედ ის მიყურებდა და მეც თვალები ავწიე.

ჩემს წინ ახალგაზრდა კაცი იჯდა ლაჟვარდისფერ სამოსში.
პათოსისა და შარავანდედის გარეშე,
მაგრამ თვალები… ადამიანისთვის ზედმეტად ძველი ჰქონდა.

მარჯვენა ხელში ფაქიზად ეჭირა და ნელა იწვოდა ცეცხლოვანი მახვილი, თუმცა საშიში მახვილის გამო არ ყოფილა, - საშიში იყო იმიტომ, რომ მის გვერდით საკუთარ თავთან ტყუილი შეუძლებელი მეჩვენებოდა.

- მეძებდი? - მკითხა მან.
-  მანჯუშრი ხარ?
- და თუ კი, რამე შეიცვლება?

გავჩუმდი. მან ოდნავ გამიღიმა.
- აი ამიტომ ეშინიათ ადამიანებს სიბრძნის. მათ ჰგონიათ, რომ ჭეშმარიტება სურთ, მაგრამ სინამდვილეში ნუგეში უნდათ.

ფანჯრის გარეთ მანქანამ ჩაიარა.
სადღაც ძაღლმა დაიყეფა. სამყარო ცხოვრებას აგრძელებდა, თითქოს არაფერი შეცვლილა.

- რატომ ვგრძნობ ასეთ სიცარიელეს შიგნით? - ჩუმად ვკითხე.

მანჯუშრიმ ისეთი სიმშვიდით შემომხედა, თითქოს ეს კითხვა მილიარდჯერ ჰქონდა მოსმენილი.

- იმიტომ, რომ უკვე მეტისმეტი დაინახე იმისთვის, რომ ჩვეულებრივ ძილს დაუბრუნდე.
- მაგრამ მე არაფრისთვის მიმიღწევია.
- მიაღწიე. შენ შეწყვიტე სამყაროსთვის ბოლომდე დაჯერება. 

- ზოგჯერ მგონია, რომ ყველაფერი გარშემო არარეალურია. ადამიანები ლაპარაკობენ, იცინიან, გეგმებს აწყობენ… შიგნით კი თითქოს ცივი და უსასრულო კოსმოსია.

- იმიტომ, რომ პირველად იწყებ იმის დანახვას, რამდენად დიდია მანძილი საგნებსა და იმ მნიშვნელობას შორის, რომელსაც ადამიანები მათ აკრავენ.

მანჯუშრიმ ნელა გაატარა თითი მახვილის პირზე, რომელიც ილუზიების მოსაჭრელად არსებობდა.

- იცი, რისი ეშინიათ ადამიანებს სიკვდილზე მეტად? -  მკითხა მან, - იმის, რომ ყველა როლის, ფიქრის, მოგონებისა და შიშის შემდეგ…შიგნით არავინ არის.

ვიგრძენი, როგორ დამიარა ყინვამ ხერხემლის გასწვრივ.

- და ეს სიმართლეა?

მანჯუშრი დიდხანს დუმდა, შემდეგ ჩუმად თქვა:

- უფრო ყურადღებით შეხედე. როცა იტანჯები - კონკრეტულად ვინ იტანჯება? იპოვე ის.

 თვალები დავხუჭე.

ფიქრები.
მოგონებები.
სახეები.
შიშები.
ბავშვის სახე, რომელიც ოდესღაც ვიყავი.
სახე, რომლითაც ვმოხუცდები.

ყველაფერი მოძრაობდა, ყველაფერი იცვლებოდა, მაგრამ ის, ვინც „ცენტრში“ უნდა ყოფილიყო…
არ არსებობდა.
უმალ გავახილე თვალები და პირველად დიდი ხნის შემდეგ ნამდვილად შემეშინდა.

მანჯუშრი მშვიდად მიყურებდა.
- ხედავ?
- მაშინ… მე არავინ ვარ?
- არა. შენი ეგოსთვის ბევრად უარესი ხარ, - მან ოდნავ გაიღიმა -  შენ პროცესი ხარ.

ოთახში ისეთი სიჩუმე ჩამოვარდა, რომ გულისცემაც კი მერიდებოდა.
- მაგრამ თუ „მე“ არ არსებობს…
მაშინ რატომ არის ტკივილი ნამდვილი?

მანჯუშრიმ მზერა სადღაც ჭერის მიღმა გადაიტანა.
- იმიტომ, რომ სიზმარიც შეიძლება მტკივნეული იყოს, სანამ მის შიგნით ხარ.

- და მაშინ რა უნდა გავაკეთო?
- არ გაიქცე.
- სად?
- ხმაურში, გართობაში, უსასრულო ფიქრებში, სულიერ ნიღბებში, - მან პირდაპირ თვალებში შემომხედა - თვით „მაძიებლის“ როლშიც კი!
შენი ნაწილი მართლაც გადაიქცა ჭეშმარიტების მაძიებელ ახალ პიროვნებად, ძილის ახალ ფორმად.

- მაშინ რა რჩება?
მანჯუშრი ნელა დაიხარა ჩემკენ:
- გაცნობიერება.
- და ეს ყველაფერია?
- ეს საკმარისია მთელი სამყაროს დასანგრევად.

უცნაური მდგომარეობა ვიგრძენი.
თითქოს იატაკი ფეხქვეშ მეცლებოდა. თითქოს ყველაფერი, რასაც გონება ეჭიდებოდა, ქრებოდა.

- მეშინია.
- რა თქმა უნდა.
- რატომ?
- იმიტომ, რომ რეალობასთან ზედმეტად ახლოს დგახარ.

ფანჯრის გარეთ ქარმა ხეები შეარხია.

სამყარო უცებ წარმოუდგენლად ცოცხალი გახდა.
ყოველი ხმა, ყოველი ჩრდილი, ყოველი სუნთქვა, და ამავე დროს, სრულიად ცარიელი.

მანჯუშრი ნელა წამოდგა.
- ერთი რამ დაიმახსოვრე: ადამიანებს ჰგონიათ, რომ გამოღვიძება მათ განსაკუთრებულებად აქცევს.
მაგრამ ნამდვილი გამოღვიძება - ეს არის დასასრული იდეისა, რომ საერთოდ ოდესმე ცალკე ვინმე იყავი.

- და რას გრძნობს ადამიანი ამის შემდეგ?

მანჯუშრიმ ღამის ცას შეხედა შემდეგ კი ჩუმად მიპასუხა:

- უსაზღვრო სინაზეს ყველაფრის მიმართ, რაც ქრება.