მეხსიერების ნაპრალებიPT3

სიტყვა ჯერ კიდევ იქ იყო.

„დაბრუნდი.“

ელიანი საწერ მაგიდასთან იჯდა და ბლოკნოტის გადაშლილ გვერდს უყურებდა.

ოთახში არაფერი მოძრაობდა. ფანჯრის მიღმა ქარი ხეების ტოტებს არხევდა, ქუჩის განათება კი კედელზე მკრთალ ჩრდილებს აჩენდა.

მას ზუსტად ახსოვდა, როგორ დაწერა სამი წინადადება.

ახსოვდა კალმის მოძრაობა, ქაღალდზე ხელის შეხება, საკუთარი ფიქრების თანმიმდევრობა.

მაგრამ მეოთხე სიტყვა ამ მოგონებებში არ არსებობდა.

და მაინც, იქ იყო.

მისივე ხელწერით.

ელიანმა კალამი აიღო და სუფთა ფურცელზე იგივე სიტყვა დაწერა.

„დაბრუნდი.“

ორივე ჩანაწერი ერთმანეთს შეადარა.

ასოები თითქმის იდენტური იყო.

მხოლოდ ერთი განსხვავებით.

ბლოკნოტში აღმოჩენილი სიტყვის ბოლო ასო უჩვეულოდ დაბლა ეშვებოდა, თითქოს დამწერს ხელი უკანკალებდა.

ელიანს ასეთი ჩვევა არ ჰქონდა.

რამდენიმე წამს ფურცელს დაჰყურებდა.

შემდეგ ორივე სიტყვა გადახაზა.

— ეს შეუძლებელია, — ჩაილაპარაკა.

მაგრამ საკუთარი ხმის გაგონებამ ვერ დაამშვიდა.

პირიქით.

პირველად გაუჩნდა შეგრძნება, რომ ოთახში მარტო არ იყო.

თავი ასწია.

კართან არავინ იდგა.

ფანჯარაც დაკეტილი იყო.

მხოლოდ სიჩუმე.

ისეთი სიჩუმე, რომელიც თითქოს რაღაცის მოლოდინში იდგა.

მეორე დილით ელიანი სამსახურში ჩვეულებრივ დროს მივიდა.

არქივის შენობა ქალაქის ძველ ნაწილში იდგა. მაღალი ჭერი, გრძელი დერეფნები და ფურცლების სპეციფიკური სუნი აქაურობას ისეთი ადგილის იერს აძლევდა, სადაც დრო სხვაგვარად მიედინებოდა.

ელიანს ეს გარემო ყოველთვის მოსწონდა.

დოკუმენტები ადამიანებისგან განსხვავებით არაფერს მალავდნენ.

ყოველ შემთხვევაში, ასე ფიქრობდა ადრე.

— დღესაც არ გეძინა?

მარა მაგიდასთან იდგა და ყავის ჭიქას ორივე ხელით ათბობდა.

— ცოტა.

— შენთვის „ცოტა“ რამდენია?

— სამი საათი.

— მშვენიერია. კიდევ რამდენიმე ასეთი ღამე და ოფიციალურად არქივის ერთ-ერთი ექსპონატი გახდები.

ელიანს გაეღიმა.

მარა ერთადერთი ადამიანი იყო სამსახურში, რომელსაც მისი ხასიათის ცვლილებები ყოველთვის მაშინვე ეტყობოდა.

— რამე მოხდა? — ჰკითხა ქალმა.

— უბრალოდ უცნაური სიზმარი ვნახე.

— როგორი?

ელიანი შეყოყმანდა.

— ისეთი, რომელიც სიზმარს არ ჰგავდა.

მარამ ჭიქა მაგიდაზე დადო.

— საინტერესოა. მე პირიქით, ისეთი რეალობა მაქვს, სიზმარს რომ ჰგავს. განსაკუთრებით თვის ბოლოს.

ამჯერად ელიანს აღარ გასცინებია.

მარამ შეამჩნია.

— კარგი, აღარ შეგაწუხებ. მაგრამ ადრიანს შენი ნახვა უნდა.

ელიანმა თავი ასწია.

— რატომ?

— არ ვიცი. დილით მკითხა, მოხვედიო თუ არა.

— სხვა არაფერი უთქვამს?

— არა. თუმცა უცნაურად გამოიყურებოდა.

— რას გულისხმობ?

— თითქოს რაღაცას ელოდებოდა.

ადრიანის კაბინეტი მეორე სართულის ბოლოს მდებარეობდა.

ელიანი კართან შეჩერდა.

შიგნიდან საუბარი ისმოდა.

— არა, ჯერ არ იცის.

პაუზა.

— იმიტომ, რომ არ მახსოვს, რა დარჩა მას.

ელიანი გაშეშდა.

შემდეგ ადრიანის ხმა ისევ გაისმა.

— თუ პროცესი განახლდა, ძველი ჩანაწერები საკმარისი აღარ იქნება.

სიჩუმე.

— არა. ამჯერად გადაწყვეტილებას მე მივიღებ.

ზარი შეწყდა.

ელიანმა კარზე დააკაკუნა.

— შემოდი.

ადრიანი მაგიდასთან იჯდა. მის წინ გაშლილი დოკუმენტები ეწყო, თუმცა ელიანის დანახვისთანავე ზედა ფურცელი გადააბრუნა.

— მარა მეუბნება, ჩემი ნახვა გინდოდათ.

— დიახ. დაჯექი.

ელიანი დაჯდა.

— ბოლო დროს როგორ ხარ?

კითხვამ გააკვირვა.

— ჩვეულებრივ.

— ძილი?

— ცუდად მძინავს.

— სიზმრები?

ელიანმა წარბები შეკრა.

— რატომ მეკითხებით?

ადრიანმა კალამი მაგიდაზე დადო.

— იმიტომ, რომ ბოლო რამდენიმე დღეა ყურადღება გაფანტული გაქვს.

— ამას მარა გეუბნებათ?

— არა. თვითონ ვამჩნევ.

ელიანი რამდენიმე წამს დუმდა.

შემდეგ გადაწყვიტა, რომ კითხვებისგან თავის არიდებას აზრი აღარ ჰქონდა.

— შეიძლება ადამიანს ახსოვდეს რაღაც, რაც არასოდეს გადახდენია?

ადრიანს სახის გამომეტყველება არ შეცვლია.

მაგრამ კალამს ხელი აღარ ახლო.

— რას გულისხმობ?

— მაგალითად, ადგილი. ადამიანი. საუბარი. ყველაფერი ისეთი მკაფიოა, თითქოს იქ იყავი. მაგრამ დარწმუნებული ხარ, რომ ეს არასოდეს მომხდარა.

— მეხსიერება ყოველთვის სანდო არ არის.

— ეს ვიცი.

— მაშინ?

— მე არ ვსაუბრობ არასწორ მოგონებაზე.

ადრიანმა თვალებში შეხედა.

— აბა, რაზე?

ელიანმა პასუხის გაცემამდე ღრმად ჩაისუნთქა.

— ისეთ მოგონებაზე, რომელიც შეიძლება საერთოდ ჩემი არ იყოს.

ოთახში სიჩუმე ჩამოწვა.

ადრიანის მზერა წამით კარისკენ გადაიხარა.

— საიდან მოგივიდა ასეთი აზრი?

— არ ვიცი.

— დაფიქრდი.

— იმიტომ, რომ რაღაცები მახსენდება. ადამიანები, რომლებსაც არ ვიცნობ. ხმები, რომლებიც არასოდეს მომისმენია.

— მაგალითად?

ელიანს ყელში სიმშრალე იგრძნო.

— ერთი სახელი.

ადრიანი გაუნძრევლად იჯდა.

— რომელი?

— ლეა.

ამჯერად ცვლილება აშკარა იყო.

კაცს სახიდან ფერი გადაუვიდა.

მხოლოდ წამით.

მაგრამ ელიანს ეს არ გამოჰპარვია.

— იცნობთ? — ჰკითხა.

— რატომ ფიქრობ, რომ უნდა ვიცნობდე?

— იმიტომ, რომ მისი სახელის გაგონებისას შეგეშინდათ.

ადრიანი სკამის საზურგეს მიეყრდნო.

— ელიან, მინდა ყურადღებით მომისმინო. ზოგჯერ ტვინი ერთმანეთთან აკავშირებს ინფორმაციას, რომელსაც ადამიანი სხვადასხვა დროს იღებს. შეიძლება სახელი სადმე წაიკითხე, მოისმინე და დაგავიწყდა.

— მაშინ რატომ გახსოვთ თქვენ?

ადრიანმა არაფერი უპასუხა.

ელიანი წამოდგა.

— გასაგებია.

— მოიცადე.

— თუ არაფერს მეტყვით, აზრი არ აქვს.

— როდის გაიგონე ეს სახელი პირველად?

ელიანი შეჩერდა.

— არ გამიგონია.

— რას ნიშნავს, არ გაგიგონია?

— გამახსენდა.

ადრიანმა ნელა დახარა თავი.

თითქოს სწორედ ამ პასუხს ელოდა.

— კიდევ რა გახსოვს?

— ბავშვობის რაღაც მონაკვეთები. გოგონა. სახლი. საუბრები, რომლებიც თითქოს ჩემი ცხოვრების ნაწილია.

— და დარწმუნებული ხარ, რომ ისინი შენი მოგონებებია?

ელიანს პასუხი არ ჰქონდა.

ადრიანმა მაგიდაზე დადებული ფურცლები ერთ საქაღალდეში შეაცურა.

— ხვალ დილით მოდი.

— რატომ?

— რაღაც უნდა გაჩვენო.

— რა?

— ჯერ თვითონ უნდა გადავამოწმო.

— თქვენ რაღაც იცით.

ადრიანმა თვალები დახუჭა.

— შეიძლება.

— და აქამდე რატომ არაფერს მეუბნებოდით?

— იმიტომ, რომ ზოგჯერ სიმართლის ცოდნა უფრო სახიფათოა, ვიდრე მისი დავიწყება.

საღამოს ელიანი ქალაქის ქუჩებში უმიზნოდ დადიოდა.

ადრიანის სიტყვები თავიდან არ ამოსდიოდა.

„ზოგჯერ სიმართლის ცოდნა უფრო სახიფათოა, ვიდრე მისი დავიწყება.“

ეს გაფრთხილება იყო?

თუ მუქარა?

ვიწრო ქუჩის ბოლოს პატარა წიგნის მაღაზიასთან გაჩერდა.

ვიტრინაში ძველი წიგნები ეწყო. ერთ-ერთის ყდაზე ადამიანის ტვინის ანატომიური გამოსახულება ჩანდა.

წიგნის სათაური თითქმის მთლიანად დაფარული იყო.

მხოლოდ ორი სიტყვა იკითხებოდა:

„მეხსიერება და...“

ელიანმა მზერა მოარიდა.

იმავე წამს უცნაური შეგრძნება დაეუფლა.

ქუჩის ხმაური თანდათან მიწყდა.

ავტომობილების მოძრაობა, გამვლელების საუბარი, ქარის ხმა — ყველაფერი სადღაც შორს დარჩა.

მის წინ ისევ ქუჩა იყო.

მაგრამ რაღაც შეიცვალა.

ვიტრინის მინაზე საკუთარი ანარეკლი დაინახა.

და ერთი წამით მოეჩვენა, რომ ანარეკლი მას არ უყურებდა.

ის მის უკან რაღაცას აკვირდებოდა.

ელიანი სწრაფად შემობრუნდა.

არავინ იყო.

როცა ისევ მინას შეხედა, ყველაფერი ჩვეულებრივად გამოიყურებოდა.

შემდეგ ხმა გაიგონა.

ქალის ხმა.

მშვიდი.

შორეული.

— ნუ წახვალ.

ელიანს სუნთქვა შეეკრა.

იგივე სიტყვები.

იგივე ინტონაცია.

მაგრამ ამჯერად ხმას სხვა ფრაზაც მოჰყვა.

— ის შენ არ ხარ.

ელიანმა თვალები დახუჭა.

მოულოდნელად გონებაში გამოსახულებებმა გაიელვა.

თეთრი კედლები.

გრძელი დერეფანი.

მინის კარი.

და ახალგაზრდა კაცი, რომელიც იატაკზე იჯდა, მუხლებზე ხელები შემოეხვია და ერთსა და იმავე წინადადებას იმეორებდა.

„დამიბრუნე.“

„დამიბრუნე.“

„დამიბრუნე.“

ელიანმა თვალები გაახილა.

ქუჩა ისევ ხმაურობდა.

ადამიანები გვერდით ჩაუვლიდნენ.

არავის არაფერი შეუმჩნევია.

მაგრამ მის გულში რაღაც შეიცვალა.

ამჯერად მოგონებაში ლეა არ ყოფილა.

იქ სხვა ადამიანი იყო.

და ელიანს უცნაური, შემაძრწუნებელი დარწმუნებულობა დაეუფლა.

ის ახალგაზრდა კაცი დახმარებას ითხოვდა.

მისგან.

სახლში დაბრუნებულმა ბლოკნოტი გადაშალა.

ყველაფერი ჩაიწერა.

ქუჩა.

ხმა.

თეთრი დერეფანი.

უცნობი ახალგაზრდა კაცი.

შემდეგ რამდენიმე წუთს ფურცელს უყურებდა.

სურდა გაეგო, რატომ ეჩვენებოდა ეს ყველაფერი ასე ნაცნობად.

მაგრამ პასუხის ნაცვლად მხოლოდ დაღლილობას გრძნობდა.

საათს დახედა.

02:46.

დაძინება სცადა.

ვერ შეძლო.

საწოლში იწვა და ჭერს უყურებდა.

თვალებს ხუჭავდა, მაგრამ ისევ ხედავდა იმ კაცს.

მის სახეს ვერ იხსენებდა.

მხოლოდ ხმას.

„დამიბრუნე.“

ელიანი წამოჯდა.

— რა უნდა დაგიბრუნო? — ჩურჩულით იკითხა.

პასუხი არ ყოფილა.

ღამის სიჩუმეში საათის წიკწიკი ისმოდა.

03:16.

წამები ნელა გადიოდა.

ელიანმა თვალები დახუჭა.

და უცებ რაღაც გაიგონა.

არა ყურებით.

თითქოს ხმა პირდაპირ მის გონებაში გაჩნდა.

— შენ ხომ დამპირდი...

თვალები გაახილა.

03:17.

ოთახი ცარიელი იყო.

მაგრამ საწერ მაგიდაზე ბლოკნოტი გადაშლილიყო.

ელიანი დარწმუნებული იყო, რომ დაძინებამდე დახურა.

საწოლიდან წამოდგა.

მაგიდას მიუახლოვდა.

ფურცელზე ახალი წინადადება ეწერა.

მისივე ხელწერით.

„შენ არ დაგვიწყებია. შენ თვითონ გადაწყვიტე, რომ არ გხსომებოდა.“

ელიანს ხელები აუკანკალდა.

ამჯერად აღარ უცდია საკუთარი თავის დარწმუნება, რომ უბრალოდ დაღლილი იყო.

ბლოკნოტი დახურა.

მაგრამ სიტყვები უკვე მეხსიერებაში ჩარჩენოდა.

და ყველაზე საშიში ის იყო, რომ მათი წაკითხვისას შიში კი არ იგრძნო პირველად...

არამედ დანაშაულის განცდა.

ისეთი ძლიერი და აუხსნელი, თითქოს ოდესღაც ვიღაცას მართლაც უღალატა.

დილით, სახლიდან გასვლამდე, ელიანი სარკესთან შეჩერდა.

სახეზე უძილობის კვალი ეტყობოდა.

თვალები ჩაწითლებული ჰქონდა.

რამდენიმე წამს საკუთარ ანარეკლს უყურებდა.

შემდეგ ჩუმად თქვა:

— ვინ ხარ?

სარკეში მხოლოდ საკუთარი სახე დაინახა.

მაგრამ ამჯერად კითხვა საკუთარ თავს არ დაუსვამს.

ჩანთა აიღო.

ბლოკნოტი შიგნით ჩადო.

და სამსახურისკენ გაემართა.

მან იცოდა, რომ ადრიანი რაღაცას უმალავდა.

იცოდა ისიც, რომ ლეას სახელი შემთხვევით არ გაჩენილა მის მეხსიერებაში.

მაგრამ ჯერ არ იცოდა ყველაზე მთავარი.

რომ იმ საიდუმლოს, რომლის გახსენებასაც ცდილობდა, შესაძლოა სხვა ადამიანის ცხოვრება უკვე გაენადგურებინა.

და რომ არსებობდა ადამიანი, რომელსაც ელიანისგან განსხვავებით, დავიწყება მთელი გულით სურდა.