ძაღლის ცრემლები

ძველ თბილისში, იქ სადაც აივნებიდან გადმოხრილი ვაზები ქარს ჩუმად ელაპარაკებოდნენ და ქვაფენილიანი ქუჩები წარსულის ნაბიჯებს დღემდე ინახავდნენ, ცხოვრობდა პატარა ობოლი ბიჭი - ნიკო.
ნიკოს არავინ ჰყავდა.
ამბობდნენ, ადამიანს მარტოობა მაშინ სტკივა ყველაზე მეტად, როცა საღამოს ჩრდილი მასზე გრძელი ხდება. ნიკოს ჩრდილი კი ყოველთვის უფრო დიდი იყო, ვიდრე თვითონ.
ის ღამეებს ძველი ეკლესიის კედელთან ათენებდა, დღეებს კი ბაზარში ტომრების ტარებით ირჩენდა. ხანდახან პურის ნატეხიც არ ჰქონდა.
ერთ ცივ შემოდგომის საღამოს, როცა წვიმა სახურავებს ისე ურტყამდა, თითქოს ცა ძველ ცოდვებს იხდიდა, ნიკომ ქუჩის კუთხეში სუსტი წკმუტუნი გაიგონა.
ძველი ხის ყუთის ქვეშ პატარა ლეკვი იწვა.
სველი.
მოშივებული.
აკანკალებული.
ლეკვს ისეთი თვალები ჰქონდა, თითქოს მთელი სამყარო ენდო და ყველამ უღალატა.
ნიკომ ხელში აიყვანა.
- მე არავინ მყავს... შენ?
ლეკვმა ცხვირი ლოყაზე მიადო.
- მაშინ ორივე ობლები ვართ...
იმ ღამით ერთმანეთს ჩაეხუტნენ.
ბიჭმა ლეკვს ბუბუ დაარქვა.
მარტივი სახელი იყო.
თბილი.
ისეთი, როგორიც ღუმელში შემწვარი პურის სუნია ზამთარში.
მას შემდეგ ნიკო და ბუბუ განუყრელები გახდნენ.
შიმშილობდნენ ერთად.
თუ ნიკოს ნახევარი პური ჰქონდა, ნახევარს ბუბუს აძლევდა.
თუ ბუბუს ძვალი ერგებოდა, მასთან მიჰქონდა და ფეხებთან დებდა.
ხშირად ორივე მშიერი იძინებდა.
მაგრამ ბედნიერები იყვნენ.
რადგან ზოგჯერ ბედნიერება სავსე კუჭი კი არა, სავსე გულია.
წლები გადიოდა.
ნიკო იზრდებოდა.
ბუბუც.
ლეკვი დიდ, ლამაზ ძაღლად იქცა.
თეთრი მკერდი ჰქონდა და ჭკვიანი თვალები.
თვალები, რომლებშიც სიტყვებზე მეტი აზრი ცხოვრობდა.
ერთ ზამთარს ნიკო ძლიერ ავად გახდა.
სამი დღე სიცხისგან იწვოდა.
ქალაქში არავინ ჰყავდა, ვინც დახმარებას გაუწევდა.
მეოთხე ღამეს ბუბუ ქუჩაში გავარდა.
თოვლში.
ქარში.
მგელივით დარბოდა.
ბოლოს ერთ მოხუც ექიმს მიაგნო.
ექიმს მოსასხამში კბილებით ჩააფრინდა და ისე ექაჩებოდა, სანამ არ გაჰყვა.
მოხუცმა ნიკო გადაარჩინა.
- ასეთი ერთგული ძაღლი ცხოვრებაში არ მინახავს... - თქვა მან.
მაგრამ ეს მხოლოდ დასაწყისი იყო.
რამდენიმე წლის შემდეგ ნიკო მდინარე მტკვრის პირას მუშაობდა.
ერთ დღეს ფეხი დაუცდა.
მდინარემ მაშინვე ჩაითრია.
წყალი ბნელი ცხენივით მიაქანებდა.
ნიკო იძირებოდა.
ხალხი ნაპირზე იდგა.
ყვიროდნენ.
მაგრამ ვერავინ ბედავდა გადახტომას.
მაშინ ბუბუ გადახტა.
არც დაფიქრებულა.
არც შეუშინებია.
ტალღებთან იბრძოდა.
კბილებით ჩაეჭიდა ნიკოს ქურთუკს.
თვითონ თითქმის დაიხრჩო.
მაგრამ მეგობარი ნაპირზე გამოიყვანა.
იმ ღამით ნიკო ტიროდა.
ბუბუ კი მის გვერდით იწვა და თითქოს ეუბნებოდა:
"სიცოცხლე მაშინ ფასობს, როცა სხვისთვის გინდა მისი დათმობა."
მაგრამ ყველაზე დიდი სასწაული სხვა იყო.
ერთხელ ნიკოს მცირე თანხა დაუგროვდა.
პატარა ოთახის ყიდვას აპირებდა.
გზაში ფული დაკარგა.
მთელი ღამე ეძებდა.
ტიროდა.
იმ ფულში მისი მომავალი იყო.
ბუბუ გაუჩინარდა.
დილით დაბრუნდა.
პირი ტალახით ჰქონდა სავსე.
ნიკოს ფეხებთან ძველი ტყავის ჩანთა დააგდო.
ფული შიგნით იყო.
მოგვიანებით გაირკვა, რომ ძაღლს მთელი ღამე ქალაქის სხვადასხვა ქუჩებში ერბინა დაკარგული სუნის კვალზე.
ბევრი ადამიანი ასეთ მეგობარს ვერ იპოვის მთელი ცხოვრების განმავლობაში.
ნიკომ კი იგი ერთ წვიმიან საღამოს იპოვა.
გავიდა წლები.
ბიჭი კაცი გახდა.
ბუბუ მოხუცდა.
მისი დრუნჩი გათეთრდა.
ნაბიჯები დაუმძიმდა.
მაგრამ როცა ნიკოს ხედავდა, კუდს ისევ პატარა ლეკვივით აქიცინებდა.
სიყვარულს სიბერე არ ემართება.
მხოლოდ სხეული ბერდება.
გული არა.
ერთ გაზაფხულს ნიკომ შეამჩნია, რომ ბუბუ ვეღარ დგებოდა.
მის გვერდით იწვა.
როგორც ოდესღაც ბავშვობაში.
ისევე.
ზუსტად ისე.
ნიკომ თავი მუხლებზე დაადო.
- ნუ წახვალ...
ჩურჩულით უთხრა.
ბუბუმ თვალები გაახილა.
ის თვალები ისევ ისეთი იყო.
ისეთივე თბილი.
ისეთივე ერთგული.
ნელა ასწია თათი.
ნიკოს ხელზე დადო.
როგორც პირველად, იმ წვიმიან ღამეს.
შემდეგ კი...
უცნაური რამ მოხდა.
ბუბუს თვალის კუთხიდან ცრემლი გადმოვიდა.
ერთი პატარა ცრემლი.
ალმასივით გამჭვირვალე.
და ნიკოს ხელზე დაეცა.
ეს იყო უკანასკნელი საჩუქარი.
უკანასკნელი სიტყვა.
უკანასკნელი "მიყვარხარ".
ბუბუმ თვალები დახუჭა.
სამუდამოდ.
ამბობენ, ადამიანები კვდებიან მაშინ, როცა გული ჩერდება.
მაგრამ ძაღლები მაშინ კვდებიან, როცა მთელ სიყვარულს გასცემენ.
ბუბუმ კი არაფერი დაიტოვა.
ყველაფერი ნიკოს აჩუქა.
ერთგულება.
სითბო.
სიცოცხლე.
საკუთარი წლებიც კი.
მოხუცებულ ნიკოს სიცოცხლის ბოლომდე ჰქონდა შემონახული ის ადგილი, სადაც ბუბუ დაკრძალა.
ყოველ გაზაფხულზე იქ თეთრი ყვავილები ამოდიოდა.
ხალხი ამბობდა, ეს უბრალოდ ყვავილებიაო.
ნიკო კი იღიმოდა.
მან იცოდა სიმართლე.
იცოდა, რომ მიწის ქვეშ ძაღლი კი არ იწვა.
არამედ გული.
ყველაზე კეთილი გული, რომელიც ოდესმე უცემია ძაღლის მკერდში.
და როცა ბოლოს თავადაც მოხუცი ნიკო იმავე ცის ქვეშ დაემშვიდობა სამყაროს, მის სახეზე ღიმილი შეამჩნიეს.
თითქოს ვიღაცას ხედავდა.
ვიღაცას, ვინც კუდის ქიცინით მისკენ მორბოდა.
იქ, სადაც აღარ არსებობს შიმშილი.
აღარ არსებობს სიცივე.
აღარ არსებობს ობლობა.
მხოლოდ მეგობრობაა.
მარადიული.
ისეთი, რომლის აღწერაც ადამიანებს უჭირთ.
მაგრამ ძაღლებმა ყოველთვის იცოდნენ. 🐾

ავტორი: მიხეილ ჭიჭინაძე ( მიქაელი )
2025 წ.