სკამი, რომელმაც ჩემი წონა იცოდა

ცარიელ ოთახში სკამმა მთელი ადამიანის წონა შეინახა, მიუხედავად იმისა, რომ არავინ დამჯდარა.

ეს პირველად მაშინ შევამჩნიე, როცა დილით ოფისში მარტო მივედი.

კარი გავაღე და პირდაპირ სკამს შევხედე.

ის ოდნავ ჩაზნექილიყო.

არა ისე, როგორც ძველი სკამი იხრება, არამედ ისე, თითქოს მთელი ღამე ვიღაცას ელოდა და ბოლოს, მისი არყოფნისთვისაც, ადგილი დაიჭირა.

მივედი.

ხელი საზურგეზე დავადე.

ცივი იყო.

- არავინ მჯდარა შენზე, - ვუთხარი.

სკამმა არაფერი მიპასუხა.

მაგრამ მისი ოთხი ფეხიდან ერთმა იატაკზე ოდნავ გაიწია.

იმ წამს პირველად ვიფიქრე, რომ ნივთებსაც აქვთ მეხსიერება.

ადამიანები ამას ვერ ვამჩნევთ.

ნივთები ჩვენსავით არ ჩივიან.

მაგიდამ იცის, რამდენი ხელი მოჰკიდებია მას სიმართლის დასამალად.

კომპიუტერმა იცის, რამდენი ტყუილი დაიწერა მის კლავიატურაზე.

ტელეფონმა იცის, რამდენი ადამიანი გააჩუმეს მის ეკრანზე ერთი თითის მოძრაობით.

კარს კი ყველაზე მეტი რამ აქვს ნანახი.

კარი არასდროს ეკითხება ადამიანს, რატომ შემოდის.

არც მაშინ ეკითხება, რატომ გადის.

ალბათ ამიტომაც არის ყველაზე ბრძენი ნივთი სახლში.

იმ დღეს კი მე ჩემი სახელის პოვნას ვაპირებდი.

ჩემი სახელი ერთხელ სხეულიდან ჩამოვარდა და მას შემდეგ ჩემ მაგივრად სხვები ატარებენ.

ყველაფერი მარტივად დაიწყო.

დილით ტელეფონზე შეტყობინება დამხვდა.

ჩემი სახელი ეწერა.

მაგრამ შეტყობინება ჩემთვის არ იყო.

ვიღაც სხვა იყენებდა ჩემს სახელს.

შემდეგ ბანკში აღმოვაჩინე, რომ ჩემს სახელზე რაღაც იყო გაკეთებული.

სამსახურში ვიღაცამ ჩემი სახელით წერილი გაგზავნა.

საღამოს კი ქუჩაში კაცმა დამიძახა.

მივბრუნდი.

კაცმა სხვა ადამიანს შეხედა.

- არა, მე არ დამიძახია, - თქვა მან.

გამეცინა.

მაშინ პირველად მივხვდი:

საკუთარი სახელის დაკარგვა სიკვდილი არ არის.

უფრო ცუდია.

ეს არის მდგომარეობა, როცა ცოცხალი ხარ, მაგრამ შენს ნაცვლად უკვე ყველგან სხვა დადის.

სიტყვებიც ნივთებს დაემსგავსნენ.

ზოგი სიმართლეს ატარებდა.

ზოგი ტყუილს.

ზოგი კი იმდენჯერ იყო გამოყენებული, რომ საკუთარი მნიშვნელობა დაეკარგა.

„მიყვარხარ“ იმდენჯერ ითქვა ტყუილად, რომ ერთხელ ჩემს წინ დადებულმა სიტყვამ თავი დაღლილობისგან დახარა.

„ბოდიში“ კარზე ჩამოკიდებულ აბრად იქცა.

„არ ვიცი“ კი ყველაზე სუფთა სიტყვად დარჩა.

მას ჯერ კიდევ შეეძლო ადამიანი საკუთარ თავთან დაეტოვებინა.

ქალაქში გავედი.

ქალაქს იმდენი ფანჯარა ჰქონდა, რომ ბოლოს თვითონაც ფანჯრიდან იყურებოდა.

ყველა ფანჯრის უკან ვიღაც ცხოვრობდა.

ყველა ცხოვრებას ჰქონდა თავისი პატარა ომი.

ზოგთან ფული იბრძოდა.

ზოგთან მარტოობა.

ზოგთან სიამაყე.

ზოგთან კი უბრალოდ დენი იყო გათიშული.

ქუჩაზე ადამიანები მიდიოდნენ.

მალე შევამჩნიე, რომ დრო მათით მოძრაობდა.

დროს ფეხები არ ჰქონდა.

ამიტომ ადამიანების ფეხებით გადაადგილდებოდა.

დილით სამსახურში მიჰყავდა.

საღამოს სახლში აბრუნებდა.

შაბათ-კვირას ცოტა აჩერებდა.

შემდეგ ისევ წაიღებდა.

ავტობუსის გაჩერებაზე ერთი კაცი დავინახე.

მის გვერდით საათი იდგა.

საათი ცოცხალი იყო.

ნერვიულად ცახცახებდა.

- დაგაგვიანდა, - უთხრა მან კაცს.

კაცმა ირგვლივ გაიხედა.

- სად?

საათმა წამით შეაყოვნა.

- საკუთარ ცხოვრებაში.

კაცი გაჩუმდა.

საათიც.

მათ შორის ისეთი სიჩუმე ჩამოვარდა, რომელშიც ადამიანს საკუთარი გულის ხმა ესმის.

ამ დროს ჩემს ჯიბეში ტელეფონი აცახცახდა.

ეკრანზე ისევ ჩემი სახელი გამოჩნდა.

არ ავიღე.

დარეკა მეორედ.

მესამედ.

შემდეგ გაჩუმდა.

- გაბრაზებული ხარ? - მკითხა ტელეფონმა.

შევხედე.

- შენზე არა.

- მაშინ ვისზე?

ფანჯრებში ათასობით სინათლე ინთებოდა.

- მათზე, ვინც ჩემი სახელი ჩემზე უკეთ ატარა.

ტელეფონმა ეკრანი ჩააქრო.

ალბათ შერცხვა.

სირცხვილი სწორედ ასე იწყება.

ჯერ ადამიანი რაღაცას მალავს.

შემდეგ მალავს, რომ მალავს.

შემდეგ ავიწყდება, რას მალავს.

ბოლოს კი საკუთარი სახის დამალვას იწყებს.

სარკე ერთ დღეს უარს ამბობს ადამიანის სრულად ჩვენებაზე.

ფანჯარა ქუჩას აღარ აჩვენებს.

კარი სტუმარს აღარ უშვებს.

მაგრამ სკამი ისევ ინახავს იმ ადამიანის წონას, რომელიც არასდროს დამჯდარა.

საღამოს სახლში დავბრუნდი.

ოთახში სიჩუმე დამხვდა.

სკამი ისევ იქ იყო.

ამჯერად მის წინ დავჯექი.

არ დავმჯდარვარ.

უბრალოდ შევხედე.

- შენ იცი, სად არის ჩემი სახელი?

დიდხანს არაფერი მომხდარა.

შემდეგ სკამის ერთმა ფეხმა იატაკზე ოდნავ გაიწია.

- შენ მას ეძებ იქ, სადაც დაკარგე.

მისი ხმა არ გამიგონია.

მაგრამ პასუხი გავიგე.

- სად დავკარგე?

სკამმა ჩრდილი კედელზე გადაადგილა.

- სხვების პირებში.

დავდუმდი.

- სახელი მაშინ კარგავს ადამიანს, როცა მისი მნიშვნელობა სხვებს გადააბარა.

- და როგორ დავიბრუნო?

სკამმა ოთხივე ფეხი იატაკზე მყარად დააყენა.

- აღარ მოითხოვო, რომ სხვებმა დაგარქვან.

ამაზე პასუხი აღარ მქონდა.

იმ ღამეს ფანჯარასთან მივედი.

ქალაქი ისევ ფანჯრიდან იყურებოდა.

ათასობით ოთახი ანათებდა.

ათასობით ადამიანი საკუთარ თავს სხვის თვალებში ეძებდა.

ფანჯრები ერთმანეთის ცხოვრებას უყურებდნენ.

მე კი პირველად აღარ მომინდა, ვინმეს თვალებში საკუთარი თავის პოვნა.

მაშინ გავიგე:

ჩემი წარსული უკან არ დგას.

ის წინ მიდის და გზას მიკეტავს.

მაგრამ გზა მხოლოდ მაშინ იკეტება, როცა უკან დარჩენილ რამეს მომავალად ვასაღებთ.

ფანჯარა გავაღე.

ქალაქმა ღრმად ჩაისუნთქა.

ქარმა ოთახში შემოაბიჯა.

სკამმა ადგილი დაუთმო.

მაგიდამ ზედ დადებული ძველი ქაღალდები ჩამოყარა.

ტელეფონმა თვითონ გამორთო ხმა.

საათმა კი პირველად შეწყვიტა ჩემი დაჩქარება.

ოთახში მხოლოდ სკამი დარჩა.

მე მის წინ ვიდექი.

ავიღე კალამი.

ფურცელზე ჩემი სახელი დავწერე.

დიდი ასოებით.

შემდეგ გადავხაზე.

კიდევ ერთხელ დავწერე.

ისევ გადავხაზე.

მესამედ აღარ გადავხაზე.

დიდხანს ვუყურებდი.

სახელი იგივე იყო.

მე აღარ ვიყავი იგივე.

გარეთ ქალაქი ჯერ კიდევ ცხოვრობდა.

მანქანები მოძრაობდნენ.

ადამიანები რეკავდნენ.

ფანჯრები ანათებდნენ.

ლიფტები ადიოდნენ და ჩამოდიოდნენ.

დრო ისევ ადამიანების ფეხებით დადიოდა.

მაგრამ იმ ღამეს პირველად მივხვდი:

ადამიანს ყოველთვის არ სჭირდება საკუთარი თავის პოვნა.

ზოგჯერ საკმარისია, რომ შეწყვიტოს საკუთარი თავის დაკარგვა.

სკამი ჩუმად იდგა.

მივედი.

ხელი საზურგეზე დავადე.

- ახლა იცი ჩემი წონა?

ოთხივე ფეხი იატაკს მიებჯინა.

პასუხი აღარ იყო საჭირო.

სკამზე ჩემი წარსული იჯდა.

მე კი პირველად ვიდექი მის წინ.

ჩემი სახელი ფურცელზე დარჩა.

აღარავის ეჭირა.

აღარავის ეცვა.

აღარავის ეკუთვნოდა.

მე თვითონ წავიღე.

კარი გავაღე.

ამჯერად მანაც არაფერი მკითხა.

მე გამოვედი.

და პირველად დიდი ხნის შემდეგ,

ჩემს უკან აღარავინ მოდიოდა.

მე თვითონ მივდიოდი.



მიხეილ ჭიჭინაძე (მიქაელი)
2022