მე აცტეკი ვარ!

მე აცტეკი ვარ.
მე მქვია იაოტლი.
დავიბადე ტენოჩტიტლანში -
იმ ქალაქში,
რომელიც წყალმა არ ააშენა.
ჩვენ ავაშენეთ
წყალზე.
დილით
ჩემი სახლის კედლებზე
ტბის შუქი იღვიძებს.
დედა სიმინდის ცომს ზელს.
მამა ნავიდან ბრუნდება.
მე კი ტბას ვუყურებ
და ჯერ არ ვიცი,
რომ ეს წყალი
ერთ დღეს
ქალაქის ბილიკებზე
მოგონებასავით დარჩება.
ჩვენი ქალაქი ხმაურობს.
ბაზარში
კაკაოს მარცვლებით ითვლიან ფასს.
თევზი.
მარილი.
ბამბა.
ობსიდიანი.
სიმინდი.
და სიტყვები -
რომლებსაც ფასი არ აქვთ,
მაგრამ ზოგჯერ
ადამიანის სიცოცხლეზე ძვირია.
მე ვსწავლობ
მშვილდის დაჭერას.
შემდეგ -
შუბის.
შემდეგ -
საკუთარი ხელის შეკავებას.
მამა მეუბნება:
- იაოტლ,
მეომარი ის არ არის,
ვინც პირველად ურტყამს.
მე არ ვეკითხები,
რას ნიშნავს ეს.
იმ ასაკში
ზოგი პასუხი
ჯერ კიდევ მძიმეა
კაცისთვის.
ტაძრის საფეხურები
ცისკენ ადიან.
ქვებზე
ღმერთების სახელები
მზეს ეჯახებიან.
ქურუმები ლაპარაკობენ.
ხალხი უსმენს.
მე კი პირველად ვფიქრობ:
იქნებ ღმერთი მაშინ იბადება,
როცა ადამიანს
სიბნელეში
საკუთარი ხმა
სხვა ხმა ჰგონია.
ჩვენ ვაშენებთ.
ქვას ქვაზე.
ქალაქს ქალაქზე.
ხიდს ტბაზე.
ბაღებს -
წყალში.
ჩვენი მიწა ცოტაა,
ამიტომ მიწას
სხვა სახელს ვარქმევთ:
შრომას.
მე უკვე კაცი ვარ.
ჩემს მკერდზე
პირველი ნიშანია.
ჩემს ხელში -
მაკუაჰუიტლი.
ქალაქი ჩემგან ითხოვს
სითამამეს.
ოჯახი -
დაბრუნებას.
ღმერთები -
რწმენას.
მე კი საკუთარ თავს
ერთ რამეს ვთხოვ:
არ დამავიწყდეს,
რომ მტერსაც
ადამიანის სახე აქვს.
ერთ დღეს
ტბაზე უცხო ამბავი მოდის.
არა ქარით.
არა ნავით.
სიტყვებით.
შორიდან მოდიან კაცები,
რომლებსაც
ჩვენთვის ჯერ
სახელიც კი არ აქვთ.
ჩვენ მათ ვუყურებთ.
ისინი -
ჩვენ.
და იმ წამს
არავინ იცის,
რომ ისტორია ზოგჯერ
ხმაურით არ იწყება.
ისტორია იწყება მაშინ,
როცა ორი ადამიანი
ერთმანეთს პირველად
უცხოს ეძახის.
მე იაოტლი ვარ.
მე არ ვიცი,
ვინ გაიმარჯვებს.
არ ვიცი,
რამდენ ხანს იცოცხლებს
ჩემი ქალაქი.
არ ვიცი,
ვის დარჩება
ეს ტაძრები.
მაგრამ ვიცი:
მე აქ ვიყავი.
მე ვთესავდი სიმინდს.
მე ვუსმენდი ტბას.
მე ვაშენებდი კედელს.
მე ვუყურებდი მზეს.
მე მიყვარდა ქალი,
რომლის სახელსაც
ჩემი ქალაქის ქვა
ვერ დაიმახსოვრებს.
და თუ ოდესმე
ვინმე იკითხავს:
„რა იყო აცტეკი?“
ნუ უპასუხებთ:
მეომარი.
ნუ უპასუხებთ:
იმპერია.
ნუ უპასუხებთ:
დაკარგული ცივილიზაცია.
უთხარით:
ეს იყო კაცი,
რომელმაც წყალში
ქალაქი ააშენა
და ეგონა,
რომ მომავალიც
ისევე მტკიცე იქნებოდა.
მე კი
ამ სიტყვებს
ქვაზე არ ვწერ.
ქვა შეიძლება დაინგრეს.
მე მათ
სიმინდის მარცვალში ვტოვებ.
რადგან ვიცი:
ქალაქები კვდებიან.
მეფეები ქრებიან.
ღმერთებს სახელები ეცვლებათ.
მაგრამ მარცვალი -
თუ მიწას შეეხო -
ისტორია თავიდან იზრდება.

ავტორი: მიხეილ ჭიჭინაძე ( მიქაელი )
2026 წ.