ჭიანჭველების სიკვდილის სპირალი
ჭიანჭველები წრეს ქმნიან - ჯერ თითქოს გზას ხატავენ, მერე გზას ემსგავსებიან, მერე - ბედს, მერე - ღმერთის დაწერილ ბრძანებას. ერთი მიდის. მეორე მიჰყვება. მესამე - მეორეს. მეასე - ასეულს. მილიონი - მილიონს. და არც ერთმა არ იცის, რომ წინ არაფერია. მხოლოდ კვალია. ფერომონის უხილავი მელანი მიწაზე წერს: „აქ უნდა გაიარო.“ და ისინი გადიან. --- წრე იზრდება. წრე სუნთქავს. წრე ჭამს თავის კუდს და კუდი ისევ თავს უბრუნდება. არ არის პირველი. არ არის უკანასკნელი. არის მხოლოდ მოძრაობა — მოძრაობა, რომელსაც მიზანი დაავიწყდა, მაგრამ მიმართულება ჯერ კიდევ ახსოვს. აი, ასე კვდებიან ზოგჯერ ყველაზე მორჩილი არსებები: არა იმიტომ, რომ გზა დაკარგეს - არამედ იმიტომ, რომ გზას აღარ შეეწინააღმდეგნენ. --- ერთი ჭიანჭველა ეცემა. მეორე ზედ გადადის. მესამე ვერ ამჩნევს. მეოთხე ისევ მიდის. მეხუთე ამბობს სხეულით: „გზა აქ არის.“ და მთელი სამყარო მისი პატარა ფეხების ქვეშ იმეორებს ტყუილს. --- მე ვუყურებ ამ წრეს და ადამიანებს ვხედავ. ქალაქებს ვხედავ. იმპერიებს. რევოლუციებს. რელიგიებს. ტახტებს, რომლებიც ტახტებს ემსგავსებიან და არა ადამიანებს. ვხედავ ადამიანებს, რომლებიც ერთმანეთს მიჰყვებიან იმ გზაზე, რომლის ბოლოს არავინ მისულა. ვხედავ როგორ ამბობენ: „ყველა ასე ცხოვრობს.“ და ეს ერთი წინადადება ზოგჯერ უფრო საშიშია, ვიდრე ათასი ომი. --- ჭიანჭველას არ სჭირდება ჯაჭვი. მას სჭირდება სხვისი კვალი. ადამიანსაც. დაუტოვე წინ ერთი ნაბიჯი - და შეიძლება მთელი სიცოცხლე იმ ერთ ნაბიჯს გაჰყვეს. დაუტოვე წესად ერთი ტყუილი - და შვილები სიმართლედ მიიღებენ. დაუტოვე შიში - და შვილიშვილები ღმერთად მონათლავენ. --- წრე კი იზრდება. წრე კი იზრდება. წრე კი იზრდება. და სადღაც შუაში ვიღაცას შეიძლება ეგონოს: „ამდენი ადამიანი ვერ შეცდება.“ მაგრამ შეცდომას რიცხვი არ ასწორებს. მილიონი ბრმაც ვერ ხედავს მზეს. --- ერთ დღეს წრეში შესული უკან დაბრუნებას ცდილობს. მაგრამ უკანაც იგივე გზაა. წინაც იგივე. მარცხნივ - სხეული. მარჯვნივ - სხეული. და მის წინ ის, ვინც მას მიჰყვება. მის უკან ის, ვისაც თვითონ მიჰყვება. ის ჩერდება. ერთი წამით. მთელი სპირალი თითქოს სუნთქვას წყვეტს. და სწორედ მაშინ ყველაზე საშინელი კითხვა ჩნდება: „თუ ყველანი მივდივართ — რატომ არსად მივდივართ?“ --- მაგრამ კითხვა გვიან მოდის. ფეხები უკვე დაღლილია. მიწა - ცხელი. სხეულები - მსუბუქი. სუნი - გამქრალი. ძველი კვალი ახალ კვალს ჭამს. და სიკვდილი უკვე წრის ცენტრში ზის. არ ყვირის. არ ემუქრება. უბრალოდ ელოდება. --- პირველი დაეცა. მეორეც დაეცა. მესამემ მათზე გადაიარა. მეოთხემ - მესამეზე. ასე იქცა გზა საფლავად. ასე იქცა მოძრაობა გაჩერებად. ასე იქცა სიცოცხლე რიცხვად. და ასე აღმოჩნდა ყველაზე სწრაფი არსება ყველაზე ნელ სიკვდილში. --- მე მინდა ვიცოდე: ვინ დახატა პირველი წრე? ვინ თქვა: „აქედან იარე“? ვინ დატოვა პირველი კვალი? ვინ ასწავლა პირველ ჭიანჭველას საკუთარი თავისთვის დევნა? არავინ. არ არსებობს დამნაშავე. არ არსებობს მეფე. არ არსებობს ღმერთი, რომელსაც ბრალს დასდებ. არსებობს მხოლოდ ერთმანეთის გამეორება. და ეს არის ყველაზე საშიში ტირანია: ტირანი, რომელსაც სახე არ აქვს. --- შეიძლება ჩვენი ქალაქებიც ასე მოძრაობენ. დილით ვიღვიძებთ. ვდგებით. მივდივართ. ვმუშაობთ. ვბრუნდებით. ვიძინებთ. ვიღვიძებთ. და ყოველ დილით გუშინდელ კვალს დღევანდელი ფეხით ვიმეორებთ. ვარქმევთ ამას ცხოვრებას. ზოგჯერ - წარმატებას. ზოგჯერ - ბედს. ზოგჯერ - აუცილებლობას. მაგრამ შეიძლება ზემოდან ვიღაც გვიყურებს და უბრალოდ ხედავს: უზარმაზარ, ადამიანურ სიკვდილის სპირალს. --- ერთმა ჭიანჭველამ რომ გადაუხვიოს, სპირალი არ დაინგრევა. მაგრამ მას პირველად ექნება მიმართულება. არა იმიტომ, რომ იცის სად მიდის - არამედ იმიტომ, რომ პირველად აღარ მიდის იქ, სადაც ყველა მიდის. --- და იქნებ თავისუფლება ეს არ არის: ფრთები. ფული. ძალა. ტახტი. ქვეყანა. თავისუფლება შეიძლება იყოს ერთი პატარა, თითქმის შეუმჩნეველი მოძრაობა: წრიდან გამოსვლა. ერთი ნაბიჯი - სხვა მხარეს. ერთი კითხვა - სხვა ხმაზე. ერთი „არა“ - ათასი „კი“-ს წინააღმდეგ. ერთი ადამიანი - მთელი სპირალის წინ. --- ჭიანჭველები ისევ მიდიან. წრე ისევ ბრუნავს. მიწა ისევ ინახავს მათ უხილავ ხელწერას. და სიკვდილი ჯერ კიდევ ცენტრში ზის. მაგრამ სადღაც კიდეზე ერთი პატარა არსება უცებ ჩერდება. თავი ასწია. პირველად არ იყნოსა მიწა. ცას შეხედა. იქ არც კვალია, არც ფერომონი, არც ბრძანება. მხოლოდ უსასრულობა. და ჭიანჭველამ პირველად თავის პატარა სხეულში იგრძნო რაღაც, რისთვისაც ბუნებას სახელი ჯერ არ მოუგონია: არჩევანი. ის გადაუხვევს. ერთი ნაბიჯით. მხოლოდ ერთი. მაგრამ ზოგჯერ ერთი ნაბიჯი საკმარისია, რომ მთელი სამყარო ორად გაიყოს: ერთ მხარეს - ისინი, ვინც კვდება წრეში. მეორე მხარეს - ის, ვინც ჯერ კიდევ არ იცის, სად მიდის, მაგრამ იცის: აქ აღარ უნდა დაბრუნდეს. და უკან დარჩენილი სპირალი ისევ ბრუნავს, ბრუნავს, ბრუნავს - სანამ უკანასკნელი ფეხიც არ გაჩერდება. სანამ მიწა ყველა კვალს არ წაშლის. სანამ წრე საკუთარ თავში არ დაიმარხება. და როცა დადგება დუმილი, შეიძლება სწორედ მაშინ დავინახოთ ყველაზე დიდი სიმართლე: სიკვდილი ყოველთვის მაშინ არ იწყება, როცა გული ჩერდება. ზოგჯერ ის იწყება იმ წამს, როცა ადამიანი პირველად მიდის სხვისი კვალით და აღარ ეკითხება საკუთარ თავს: „რატომ?“ --- ჭიანჭველები წრეს ქმნიან სანამ არ მოკვდებიან. ადამიანები კი - ხანდახან წრეს ქმნიან იმისთვის, რომ იფიქრონ: „მე ვცხოვრობ.“ და იქნებ ცხოვრება სულაც არ არის მოძრაობა. იქნებ ცხოვრებაა ის ერთი წამი, როცა მთელი სამყარო გიბიძგებს წინ, შენი ფეხები უკვე მიდიან, ყველა გიყვირის: „არ გადაუხვიო!“ და შენ - გადაუხვევ. ავტორი: მიხეილ ჭიჭინაძე ( მიქაელი ) 2026 წ.
შეგიძლიათ გააზიაროთ მასალა, თუ მიუთითებთ ავტორს.
0 კომენტარი