სადაც კედლებს ეშინიათ
პოეზიას ნუ მასწავლი. მე ის იმ ეზოში ვისწავლე, სადაც საღამოებს ჟანგის სუნი ჰქონდა და სიტყვები ჯიბით არ დადიოდნენ — დაშიშვლებულები გამოდიოდნენ ქუჩაში. აქ ლექსს ჰალსტუხი არ უკეთია. აქ სტრიქონი კბილებში ატარებს ქარს. აქ სიტყვა თუ მოკვდა — მეორე სიტყვა მის ადგილას დგება, როგორც ძმა, რომელიც დაკრძალვიდან პირდაპირ ჩხუბში წავიდა. რემბო? კი, ვიცი ის ქარი. ვიცი ის ბიჭიც, რომელმაც სიტყვას გემის ბაგირი მოხსნა და პოეზია ზღვაში გადააგდო. მისი ტკივილიც მესმის. როცა ქალაქი ადამიანს საკუთარ თავში აღარ ატევს, პოეტი პირველი გარბის. მაგრამ მე სხვა ქუჩიდან მოვდივარ. ჩემს ქალაქსაც ჰქონდა ქარიშხალი. ოღონდ აქ ქარი მხოლოდ ფურცლებს არ ხევდა. კარებებს აჯახუნებდა, ფანჯრებს აძრწუნებდა, კაცებს დუმილს ასწავლიდა ბავშვებს კი — ტკივილის სახელებს ზრდაზე ადრე. ეს საქართველოა. აქ სისხლი წითელია. არა ცისფერი. აქ ტკივილს ლიტერატურული კოსტიუმი არ აცვია. ის ქუჩაში დადის. ზოგი დედა შვილს ფანჯარასთან ელოდება და საათს აღარ უყურებს. კარის ხმას ელოდება. აქ ისტორია მხოლოდ წიგნებში არ წერია. ზოგი გვერდი ეზოს კედლებზეა. ზოგი — მამაკაცების სახეზე. ზოგი კი იმ სიჩუმეში, რომელსაც ოჯახები წლების შემდეგაც ვერ არქმევენ სახელს. ამიტომ, რემბო — პატივს გცემ. მაგრამ ჩემს მაგივრად ნუ ილაპარაკებ. შენს ქარიშხალს შენი ენა ჰქონდა. ჩემსას — თბილისის ღამე. ნახალოვკის ეზო. საქართველოს მიწა, რომელზეც სისხლი წითლად ჩამოდის. ამიტომ დამახიეთ თქვენი მზა კანონები. მზა რითმები. მზა წესები. მზა ღმერთები. მზა სიმართლეები. მზა პოეტები. მე სიტყვას ფორმაში არ ჩავაწვენ. თუ სუნთქვა უნდა — ვაცოცხლებ. თუ ყვირილი უნდა — ვაყვირებ. თუ სიკვდილი უწერია — მის სიკვდილსაც დავარქმევ სახელს. ჩემს ქალაქს თავისი ანბანი აქვს: რკინის კარის ბრახუნი, ღამის ავტობუსის დაღლილი ხმა, სადარბაზოს კედელზე დატოვებული წლები, და მოხუცი კაცის ხველა, რომელიც მთელ უბანს ახსოვს. საქართველოა. აქ ზოგიერთი ტახტი ხისგან კი არა, ადამიანების დუმილისგან არის გაკეთებული. მე სწორედ ამ დუმილის გასატეხად მოვედი. არ მეშინია აფეთქების. მე თვითონ ვარ ასანთი, რომელიც საკუთარ თითებსაც წვავს. აქ სისხლი უბრალოდ სისხლი არაა. ხსოვნის მელანია. ქალაქის ხელმოწერაა. და მე ვწერ. არა ლამაზად. სწორად. ისე, როგორც ნაპრალი ჩნდება სიჩუმეში — უხმოდ, მაგრამ სამუდამოდ. თუ ჩემი ლექსი არ გტკენს — ჯერ არ წაგიკითხავს. თუ გაგაბრაზა — კარგია. თუ გაგაცინა და იმავე წამს დაგაფიქრა — კიდევ უკეთესი. ირონია ხომ ყველაზე ბასრი დანაა: იღიმის, სანამ ჭრის. ნუ ეცდებით პოეზიის გადაღებვას. პოეზია ფერი არ არის. ის კვალია. შედის იქ, სადაც გგონია, რომ ყველაფერი რიგზეა. ერთი სიტყვა. მეორე. მესამე. და უცებ ხედავ — შენი წესრიგი შიგნიდან ყოფილა დამპალი. ნამდვილი პოეზია არ იწვის. ის წვავს. მაგრამ ყველაზე საშიში ცეცხლი ის არ არის, რომელიც სახლს ჭამს. ყველაზე საშიში ისაა, რომელიც საკუთარ თავში გაყურებინებს. ამიტომ ნუ შეგეშინდება ჩემი ლექსის. შეგეშინდეს იმ ადამიანის, ვინც მისი წაკითხვის შემდეგ პირველად იტყვის: არა. ერთ დღეს ეს ლექსი აღარ იქნება ჩემი. ვიღაც ბიჭი იპოვის დამტვერიანებულ ფურცელს სადარბაზოს კიბეზე. წაიკითხავს. გაჩერდება. გაიხედავს ეზოში. და პირველად მიხვდება — ის ადგილი, რომელსაც მთელი ცხოვრება სახლი ეგონა, სინამდვილეში ციხე ყოფილა. მერე აიღებს ქვას. არა ვინმეს დასარტყმელად. არა ვინმესთვის სასროლად. უბრალოდ ხელში დაიჭერს. როგორც ადამიანი იჭერს პირველ გადაწყვეტილებას. და იტყვის: არა. ერთი სიტყვა. მეტი არაფერი. მაგრამ იმ ღამეს ქალაქი პირველად გაიგებს, რომ დუმილს ბოლო აქვს. მერე ჩემი სახელი გაქრება. კარგია. ასეც უნდა იყოს. პოეტს საკუთარი სახელი ბოლოს ყოველთვის უნდა ჩამოერთვას. დარჩება ქუჩა. მტვერი. ცარიელი ადგილი. და ხმა. ხმა, რომელიც ჯერ კიდევ ამბობს: პოეზიას ნუ მასწავლი. რადგან იმ წამიდან პოეზია უკვე ჩემი აღარ არის. ის შენია. და თუ ოდესმე ვინმე კვლავ შეეცდება მისთვის წესების დაწერას, უთხარი მხოლოდ ეს: აქ სისხლი წითელია. აქ სიტყვა ცოცხალია. და კედლებს ეშინიათ. მიხეილ ჭიჭინაძე (მიქაელი) 2026
შეგიძლიათ გააზიაროთ მასალა, თუ მიუთითებთ ავტორს.
0 კომენტარი