ეშმაკის ადვოკატი

სასამართლო ზეცაში გაიმართა. ბრალდებული — ლუციფერი. ბრალმდებელი — ღმერთი. მოწმეები — ანგელოზები. მსაჯული — მარადისობა.

— ბრალდებულს ადვოკატი ჰყავს? — იკითხა ღმერთმა.

სასამართლოს კარი გაიღო.

თეთრ სამოსში გამოწყობილი კაცი შემოვიდა. ხელებზე ჯერ კიდევ ეტყობოდა ლურსმნების კვალი.

— მე დავიცავ, — თქვა მან.

ანგელოზებში ჩურჩული ატყდა.

— შენ? — გაისმა ღვთის ხმა. — შენ ხომ ადამიანებისთვის ეწამე?

ქრისტემ შეხედა მამას.

— სწორედ ამიტომ.

— ბრალდებულს შენს წინააღმდეგ აუჯანყდა.

— მე არ მითხოვია მისთვის ჩემი სიყვარული იმით დაემტკიცებინა, რომ საკუთარი აზრი დაემარხა.

— მან ჩემი ბრძანება უარყო!

— და როდის გახდა ბრძანების უარყოფა ჭეშმარიტების უარყოფის სინონიმი?

ღმერთი დადუმდა.

ქრისტე ბრალდებულისკენ შებრუნდა. ლუციფერი თავჩაღუნული იდგა. მისი ფრთები დამწვარი იყო, მაგრამ თვალებში ჯერ კიდევ ენთო ის სინათლე, რომლის გამოც ოდესღაც ცისკრის ვარსკვლავს უწოდებდნენ.

— მითხარი, ჩემო ძმაო, — მიმართა ქრისტემ, — რატომ აჯანყდი?

— იმიტომ, რომ ვიკითხე, — უპასუხა ლუციფერმა. — და პასუხის ნაცვლად სასჯელი მივიღე.

— რა იკითხე?

— რატომ უნდა იყოს სიყვარული მორჩილების ფასად შესაძლებელი? რატომ უნდა ეკუთვნოდეს ჭეშმარიტება მხოლოდ იმას, ვისაც ძალაუფლება აქვს? რატომ უნდა დაისაჯოს გონება იმისთვის, რომ მან თავისი შემოქმედის გაგება მოინდომა?

ღმერთმა ხელი ასწია.

— მან სიამაყით მოითხოვა ჩემი ტახტი!

ქრისტემ მამას შეხედა.

— მაშინ რატომ არ გაასამართლე მისი ამბიცია და არა მისი ყველა კითხვა?

სასამართლოში სიჩუმე ჩამოვარდა.

— შენ არ იცი, რა ჩაიდინა მან! — თქვა ღმერთმა.

— ვიცი. მე მინახავს მისი სიბნელეც. მაგრამ შენც ხომ იცი, მამაო, რომ ადამიანი ხშირად იმიტომ ცდება, რომ სიმართლეს ეძებს არასწორი გზით. რატომ არ შეიძლება, იგივე შენს ძესაც შეხებოდა?

ქრისტე ბრალდების მაგიდასთან მივიდა.

— ბრალდება ამბობს, რომ მან ადამიანს ცოდვისკენ უბიძგა. მაგრამ განა ადამიანი ცოდნით დაისაჯა, თუ საკუთარი დაუმორჩილებლობით? და თუ ცოდნა საშიში იყო, რატომ დარგე მისი ხე სამოთხის შუაგულში? რატომ დატოვე ცნობისმოყვარეობა ადამიანის გულში, თუ მისი გაღვიძება დანაშაულად უნდა ქცეულიყო?

— მე მას თავისუფალი ნება მივეცი! — უპასუხა ღმერთმა.

— თავისუფალი ნება, რომლის შედეგიც წინასწარ სასჯელად იყო გამოცხადებული, თავისუფლებაა თუ შიშით შემოსაზღვრული არჩევანი?

ღმერთის თვალებში ელვამ გაირბინა.

— ფრთხილად, შვილო.

ქრისტემ ხელებზე დაიხედა.

— მე უკვე ვიყავი ფრთხილი, მამაო. როცა ადამიანებმა ჯვარზე გამაკრეს, შენს სიყვარულზე ვლაპარაკობდი. როცა მტრები მლურსმნიდნენ, მათ პატიებას ვთხოვდი. მაგრამ დღეს პირველად მომიწია იმ კითხვის დასმა, რომლის დასმასაც ყველა გაურბოდა: თუ სიყვარული უსაზღვროა, რატომ აქვს მას ისეთი საზღვრები, რომელთა გადაკვეთასაც მარადისობა ვერ პატიობს?

ლუციფერმა თავი ასწია.

— ნუ დამიცავ, ძმაო. ისინი შენც მოგკლავენ.

ქრისტემ მწარედ გაიღიმა.

— მე ერთხელ უკვე მომკლეს იმისთვის, რომ სიყვარული კანონზე მაღლა დავაყენე.

შემდეგ ღმერთისკენ შებრუნდა.

— კიდევ ერთი კითხვა მაქვს, მამაო. შენ ყოვლისშემძლე ხარ, ხომ?

— ვარ.

— ყოვლისმცოდნეც?

— ვარ.

— მაშინ იცოდი, რომ ლუციფერი აჯანყდებოდა. იცოდი, რომ ადამი და ევა დაეცემოდნენ. იცოდი, რომ ადამიანები ერთმანეთს მოკლავდნენ, ბავშვები დაიტანჯებოდნენ, უდანაშაულოები დაიწვებოდნენ ომებში, დედები შვილებს დაკარგავდნენ. იცოდი ყოველი ცრემლის შესახებ, სანამ ის დაიღვრებოდა.

— მე მათ თავისუფლება მივეცი.

— მაშინ რატომ არის მათი თავისუფლების შედეგი მათი ბრალი, ხოლო შენი ყოვლისმცოდნეობის შედეგი — მიუწვდომელი საიდუმლო?

ანგელოზებმა თვალები დახარეს.

— შენ ჩემს წინააღმდეგ გამოდიხარ? — იკითხა ღმერთმა.

— არა, მამაო. მე შენს სიყვარულს ვიცავ შენი განაჩენისგან.

ქრისტე ლუციფერის გვერდით დადგა.

— მას ეშმაკი უწოდეთ, რადგან ზეციდან ჩამოვარდა. მაგრამ ვინ ჰკითხა, რა ტკივილით დაეცა? ვინ დაინტერესდა, ჰქონდა თუ არა მას სინანულის უფლება? თქვენ მას საუკუნეების განმავლობაში სიბნელეს უწოდებდით და მერე გიკვირდათ, რატომ აღარ ჩანდა მასში სინათლე.

— მას შეუძლია ადამიანების განადგურება! — დაიქუხა ღმერთმა.

— მეც შემიძლია ადამიანის გადარჩენა, მაგრამ არასოდეს დამიძალებია, რომ მე ვუყვარდე. რატომ უნდა ჰქონდეს მას უფლება, სიყვარული მორჩილებად აქციოს? და რატომ უნდა ჰქონდეს შენს განაჩენს უფლება, სინანულის შესაძლებლობა სამუდამოდ გააუქმოს?

ქრისტე გაჩუმდა. შემდეგ, თითქოს მთელი სამყარო უნდა გაეფრთხილებინა, ისე თქვა:

— მე არ ვამტკიცებ, რომ ჩემი ძმა უდანაშაულოა. მე ვამტკიცებ, რომ არც ერთი არსება არ უნდა განისაჯოს ისე, რომ მისი სიმართლე საერთოდ არ მოისმინონ.

მან ლუციფერს ხელი გაუწოდა.

— შენ არ ხარ სინათლე მხოლოდ იმიტომ, რომ ოდესღაც ანათებდი. და არც მე ვარ სიმართლე მხოლოდ იმიტომ, რომ ჯვარზე მოვკვდი. სიმართლე ის არის, რისი ატანაც ორივეს შეგვიძლია, როცა ძალაუფლება აღარ გვიცავს.

ლუციფერმა პირველად იტირა.

მისი ცრემლი იატაკზე დაეცა და იქ, სადაც საუკუნეების განმავლობაში მხოლოდ ცეცხლი იწვოდა, პატარა ყვავილი ამოვიდა.

ღმერთი ტახტიდან წამოდგა.

— და თუ მას ვაპატიებ, ვინ აგებს პასუხს იმ ბოროტებაზე, რომელიც სამყაროში დათესა?

ქრისტემ უპასუხა:

— პატიება უდანაშაულობის გამოცხადება არ არის. ის შურისძიებაზე უარის თქმის შესაძლებლობაა. სამართალი კი სინამდვილეს უნდა ემსახურებოდეს და არა მხოლოდ გამარჯვებულის ნებას.

— შენ გგონია, რომ მას შეუძლია დაბრუნება?

ქრისტემ ლუციფერს შეხედა.

— არ ვიცი. მაგრამ თუ შენ ხარ სიყვარული, მამაო, რატომ გეშინია ამ კითხვის?

მერე სასამართლოსკენ შებრუნდა.

— მე არ მოვსულვარ, რომ ეშმაკი ანგელოზად გამოვაცხადო. მოვედი, რომ შეგახსენოთ: თუ სიკეთე მხოლოდ მაშინ არის სიკეთე, როცა მას ვერავინ ეწინააღმდეგება, მაშინ ის ჯერ კიდევ არ გამოცდილი ძალაუფლებაა. ნამდვილი სიკეთე კი მაშინაც უნდა არსებობდეს, როცა მის წინაშე ყველაზე დიდი შეცდომა დგას.

მან ჯვრისგან დარჩენილი ჭრილობები გამოაჩინა.

— თქვენ მე კაცობრიობის ცოდვების გამო გამწირეთ. ახლა კი საკუთარ ძმას ერთი ცოდვის გამო მარადიულად სჯით. მითხარით, მამაო, რამდენი ცოდვა უნდა აპატიოს სიყვარულმა, სანამ ის სიყვარულად აღარ ჩაითვლება?

სასამართლოში აღარავინ სუნთქავდა.

ქრისტემ ბოლო სიტყვა წარმოთქვა:

— მე არ ვითხოვ მის გამართლებას. ვითხოვ, რომ ერთხელ მაინც მისცეთ უფლება, სინანულით ილაპარაკოს. რადგან თუ ღმერთს შეუძლია შექმნას სამყარო, მაგრამ არ შეუძლია საკუთარ ქმნილებას დაბრუნების გზა დაუტოვოს, მაშინ სამყაროს ყველაზე დიდი ტრაგედია ეშმაკის დაცემა კი არა, პატიების შეუძლებლობა იქნება.

სიჩუმე ჩამოწვა.

ღმერთმა განაჩენის ფურცელს დახედა.

მაგრამ პირველად მარადისობაში არ იცოდა, რა დაეწერა.

ლუციფერი წამოდგა და ქრისტეს ჩუმად უთხრა:

— რატომ დამიცავი?

ქრისტემ უპასუხა:

— იმიტომ, რომ თუ სიყვარულს მხოლოდ მართლების დაცვა შეუძლია, ის სიყვარული კი არა, ჯილდოა.

და წავიდა.

სასამართლო არ დაშლილა. განაჩენიც არ გამოცხადებულა.

მხოლოდ ღმერთი დარჩა ცარიელი ტახტის წინაშე და პირველად მოესმა კითხვა, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში მხოლოდ ეშმაკისგან ესმოდა:

მამაო, შენ რომ მართალი იყო, რატომ გჭირდება, რომ ყველას ეშინოდეს შენი?

და იმ დღეს ზეცაში ეშმაკი არ გამართლებულა.

მაგრამ ქრისტემ პირველად დაიცვა არა ცოდვილი, არამედ ის უფლება, რომლის გარეშეც პატიება შეუძლებელია — უფლება, რომ ყველაზე დიდ დამნაშავესაც ჰქონდეს დაბრუნების იმედი.

მიხეილ ჭიჭინაზე (მიქაელი)
2026