სიკვდილი ლამპის შუქზე

ღამე ყველაზე ხმამაღლა მაშინ ლაპარაკობს, როცა სოფელს ჰგონია, რომ ჩუმად არის.
ქოხში ერთი ლამპა ენთო.
არა იმისთვის, რომ სიბნელე დაემარცხებინა - იმისთვის, რომ მოხუც ჰენრის მარტოობა ადამიანურ ფორმაში დარჩენოდა.

ჰენრი მებადური იყო.
ის იმდენ ხანს უცქერდა ზღვას, რომ ბოლოს ზღვა აღარ ახსოვდა, სად მთავრდებოდა და სად იწყებოდა თვითონ.

ხშირად ამბობდა:

- ზღვა არასოდეს გვაჭმევს. მხოლოდ გვაძლევს საშუალებას, საკუთარ შიმშილს ცოტა ხნით სხვა სახელი დავარქვათ.

ქოხში მხოლოდ ხის მაგიდა, დახეული ბადე და წლებისგან დაღლილი სიჩუმე ცხოვრობდა.

იმ ღამეს კარზე არავის დაუკაკუნებია.
სიკვდილი ისეთი სტუმარია, რომელსაც კარი არ სჭირდება.
იგი ლამპის შუქში გამოჩნდა.
არა შავად.
არა თეთრად.
გამოჩნდა ისე, როგორც ჩრდილი, რომელმაც საკუთარი სხეული დაკარგა.

ჰენრიმ თავი ასწია.
- დაგაგვიანდა... - ჩუმად თქვა.
სიკვდილმა გაიღიმა.
- ადამიანები ყოველთვის ამას მეუბნებიან. სინამდვილეში მე არასოდეს ვიგვიანებ. მხოლოდ თქვენ გინდათ, რომ საათმა ტყუილი თქვას.
ქოხში ლამპა ოდნავ შეირხა.
ცეცხლი თითქოს ტიროდა.
ჰენრიმ ჩაიცინა.
- სანამ წამიყვან, ერთხელ კიდევ მინდა ზღვა ვნახო.
სიკვდილმა თავი დაუქნია.
- ზოგჯერ უკანასკნელი სურვილი ადამიანის კი არა, სინდისისაა.

დილა ისეთი დაიბადა, თითქოს ცას მთელი ღამე ეტირა.
ჰენრიმ ნავი წყალში ჩაუშვა.
ნიჩბები წყალს არ ჭრიდნენ.
თითქოს საკუთარ წარსულს არღვევდნენ.
ზღვა სარკეს ჰგავდა, რომელსაც აღარ უნდოდა ადამიანის სახის დამახსოვრება.
შუა წყალში ბადე გადააგდო.
დიდხანს არაფერი ჩანდა.
მერე წყლის ქვეშ ოქროსფერმა ნათებამ ამოისუნთქა.
ბადეში ოქროს თევზი აღმოჩნდა.
მზეს ჰგავდა.
პატარა მზე, რომელსაც სველი ფარფლები ჰქონდა.
თევზი ფართხალებდა.
ჰენრის თვალებში კი ბავშვობა ანათებდა.

მოხუცმა ჩურჩულით თქვა:

- მაპატიე...
თევზმა ვერაფერი უპასუხა.
ზოგი არსება დუმილით გვპატიობს.
ზოგი - ვერასოდეს.
ჰენრიმ დანა ამოიღო.
ერთი მოძრაობა.
და ოქროსფერი სხეული გაჩუმდა.
იმ წამს ზღვა უცნაურად დამძიმდა.
თითქოს ერთმა პატარა სიცოცხლემ მთელი წყლის წონა საკუთარ თავზე აიღო.

ჰენრიმ თავი დახარა.
მის ხელებზე სისხლი და მზის ანარეკლი ერთმანეთში აირია.
ვერ გაარჩია, რომელი იყო დანაშაული და რომელი - სინათლე.

ჩუმად თქვა:

- ადამიანი მაშინ კი არ კვდება, როცა სუნთქვას წყვეტს... ადამიანი მაშინ კვდება, როცა სხვისი სიცოცხლის ფასს ვეღარ გრძნობს.

და ზღვა პირველად აღარ დაეთანხმა.

საღამოს ქოხში დაბრუნდა.
ლამპა ისევ ენთო.
ისე ერთგულად, თითქოს ცეცხლსაც შეეძლო ლოდინი.
სიკვდილი ისევ იქ იდგა.
- მზად ხარ? - ჰკითხა.
ჰენრიმ ფანჯრიდან ზღვისკენ გაიხედა.
- იცი... მთელი ცხოვრება მეგონა, რომ ზღვა ყველაზე ღრმა ადგილი იყო.
ახლა მივხვდი...
ყველაზე ღრმა ადგილი ადამიანის სინანულია.

სიკვდილმა მშვიდად უპასუხა:

- ამიტომაც ვერავინ გადაცურავს მას.
დიდხანს დუმდნენ.

მერე ჰენრიმ იკითხა:

- იქაც არის ზღვა?
- არის.
მაგრამ იქ წყლის ნაცვლად მოგონებები ტალღობენ.

ჰენრიმ თვალები დახუჭა.
ლამპამ უკანასკნელად ააფეთქა პატარა შუქი.
იმავე წამს ძლიერმა ქარმა ფანჯარა შემოანგრია.
მინის ნამსხვრევები ქოხში გაფრინდა.
მძიმე სხივი, რომელიც ლამპას ეკავა, ჩამოვარდა.
რკინის სამაგრი პირდაპირ ჰენრის მკერდს დაეცა.
მოხუცი იატაკზე ჩაიკეცა.
ხელიდან პატარა ოქროს ქერცლი გადმოუგორდა.
სწორედ ის, რომელიც თევზს შემთხვევით შერჩენოდა.
ჰენრიმ უკანასკნელად გაიღიმა.
არა იმიტომ, რომ აღარ სტკიოდა.
იმიტომ, რომ ბოლოს მიხვდა - ტკივილიც სიცოცხლის ენა ყოფილა.

ლამპა ჩაქრა.
ქოხი დაბნელდა.
მაგრამ ჰენრის სახე უცნაურად ნათელი დარჩა.

თითქოს ადამიანი სინათლეს მაშინ სწავლობს, როცა მას ვეღარ იყენებს.
ხოლო ზღვის იქით, სადაც მიწის ოკეანე იწყება, ქარს ერთი მოხუცი მებადურის სახელი მიჰქონდა.
და ტალღები პირველად ჰგავდნენ ადამიანებს.
ისინი ჩუმად ტიროდნენ.

ავტორი: მიხეილ ჭიჭინაძე ( მიქაელი )
2020 წ.