რატომღა ვიწვალოთ წერაზე ანუ ხელოვნური ინტელექტი - კომპლექსების სამსახურში

#ლექსმცოდნეობითი_ოპუსები

ნინო დარბაისელი

რატომღა ვიწვალოთ წერაზე ანუ ხელოვნური ინტელექტი  - კომპლექსების სამსახურში

პლაგიატის შემთხვევებმა ვირტუალში ამ ბოლო დროს მკვეთრად იკლო.   ახალი თითქმის აღარაფერი იდება. არადა,  არის თავისებური გართობა და აზარტი ლექსის პირველწყაროს აღმოჩენაში, პლაგიატორისათვის დამტკიცებაში (ვითომ თვითონვე არ იცოდეს, ,, ავტორმა”, რა ჩაიდინა და რატომ) 
    ასე გგონია,  რომ  ამით ნამდვილ ავტორსა და მკითხველ საზოგადოებას  ძალიან დაეხმარე.  იქნებ არც მთლად უმაგისობაა, მაგრამ მტერსა და ავის მოსურნესაც რომ  ბევრს იძენ?!
      პლაგიატის კლება რომ შევნიშნე, თავიდან ალღო ვერ ავუღე სიტუაციას. 
   ახლა  როცა რაღაცეები კარგად გავარკვიე, დარწმუნებით შემიძლია ვთქვა, რა ხდება.
     ვფიქრობ, თქვენც შენიშნავდით ახლებური პოეტური ტექსტების გაჩენას.  ყველაფერი ადგილზეა, მიმდინარეობაც - მოდერნი ან პოსტმოდერნია, მეტიც -  კრიტიკული  ესსე, რეცენზიაც კი ერთვის. 
    ეს - ხელოვნური ინტელექტის  ნამუშევარია.
    ოდნავ არის ავტორობის მსურველი ჩარეული, კურიოზები რომ არ გაეპაროს, მე არ ვიცი, შეიძლება თუ არა ეს  პლაგიატორობად მივიჩნიოთ, ჩემი აზრით, უფრო საცოდაობაა, რაღაც კომპლექსების  დაამება- დაკმაყოფილებს.
   როგორ უნდა გინდოდეს ადამიანს, პოეტად იწოდებოდე ტურფა საქართველოში, ამ გზას რომ დაადგე!
     არ ვიცი, რა იქნება მომავალში, ერთი კი უნდა ვაღიარო.   ხარისხით ვერა, მაგრამ ხელოვნური ინტელექტი სისწრაფით ადამიანურ შესაძლებლობებს ასიათასჯერ… არა , მილიონჯერ ამეტებს! 
 ხომ ყოფილა დღეები,  ერთ სიტყვას ეძებ და ეძებ.  ეს ხელოვნური ინტელექტისთვის წამის საქმეა.
   სათამაშოდ, თავშესაქცევად რა უჭირს!
 ახლა ერთი გასართობი მინდა შემოგთავაზოთ. ავიღებ ერთ რაიმე მარადიულ თემას და  მისი დახმარებით კლასიკურ, მოდერნისტულ და პოსტმოდერნისტულ სტილში გადავიყვან ხელოვნური ინტელექტისავე დაწერილ ლექსს, მერე საკუთარ “შეთხზულზე” ესსეს თვითონვე დავაწერინებ. და ეს სულ  ორიოდე წუთს წაიღებს. მეტს არა!
შევუდგეთ საქმეს. თემა იყოს, თემა იყოს… იყოს , რაღა შორს წავიდეთ, იყოს სიყვარული.

 1. რუსთველით დავიწყოთ.

 ვეკითხები: დაწერეთ სიყვარულზე ლექსი რუსთაველის სტილში

        სიყვარული არს უზომო, ენითა თქმად ძნელი რამე,
იგი აღძრავს გულთა კვესსა, დღისით ნათლად აქცევს ღამეს.
ვინცა ჰპოვებს მისსა მადლსა, დაივიწყებს შიშსა, შამეს,
მისთვის დათმობს სიცოცხლესა, არად მიჰხვდება სხვასა წამალს.
იგი არის მეფე სულთა, უხილავი, ციდან მოსული,
ვისაც დაჰკრავს მისსა ალსა, დაეწვების გული, კოცონი.
არცა ოქრო, არცა ვერცხლი მას არ უდრის, არს უწონო,
მიჯნურობა არს სიბრძნეო, სიცოცხლისა საძირკველი.
თუ გსურს იხილო შენ მისი ძალა და დიდება, ნათელი,
გული მიეც ერთსა სატრფოს, იყავ მტკიცე, ვითა კლდეო.
ვერა ქარი, ვერა რისხვა ვერ დაუფრთხობს ალსა მწოველს,
სიყვარულით არს შექმნილი სამყარო და ყოველივე.

2.

დაწერეთ სიყვარულზე ლექსი გურამიშვილის სტილში

        სიყვარული არს ნიჭი ღვთისა, სიტკბოება გულთა ადამთა,
იგი აღძრავს სულსა კაცისას, შვებად უხმობს სევდის ღამეთა.
უიმისოდ წუთისოფელი არს ბნელი და უდაბნო ვრცელი,
ვერა ჰპოვებს გული სიმშვიდეს, თუ არ დაწვა ტრფობისა ცეცხლი.
მან შექმნა ცანი, ქვეყანა, მანვე შობNotes სიცოცხლე ყოვლი,
მისაგან ჰხარობს ყვავილი, მისაგან დნებაცა თოვლი.
მაგრამა ტრფობას თან სდევსო სულთა და გულთა კოდება,
ხან სიტკბოება ზეციური, ხან კი მწარე გოდება.
ვაი მას, ვისცა ისარი გულს მოხვდა სიავით სავსე,
ეროსის ცეცხლით იწვის და ცრემლითა ივსება თასზე.
ოჰ, სიყვარულო, შენ ხარო სულისა მკურნალი, მცველი,
შენგან არს ყოვლი სიკეთე, შენ ხარ იმედი ვრცელი.
მოგვმადლე გულსა სიწმინდე, ნუ დაგვიტევებ ობლადა,
რომ შენი შუქით აღვსილნი, არ გარდავიქცეთ მტვრადა.

3.
დაწერეთ სიყვარულზე ლექსი ბარათაშვილის სტილში

        სულის სიმები
ო, ვით მიზიდავს ეგ შენი მზერა,
ვითა ვარსკვლავი ცისა კამარას,
ჩემს ობოლ გულსა კვლავ გამოეღვიძა,
და ფიქრთა ღელვას ვეღარ ჰფარავს.
ნეტავ თუ იცი, ვით იწვის სული,
როცა შორსა ხარ, მზეო ცხოვრების?
შენი ალერსი – ჩემი ხსნა არის,
უცხო ქვეყნისა ტკბილი ზმანება.
მსურს, რომ შევუერთდე შენს წმინდა სხივებს,
მერანს მივანდო გულის ვება,
და ამ სოფლისა ამაოებას
შორს, ზეცის კიდეს, გადავეკარგო.
მაგრამ თუ ბედმა კვლავ განგვაშორა,
და სიყვარული დარჩა ოცნებად,
ჩემი სულის ხმა, ვითა ჩანგის ჟღერა,
მხოლოდ შენს სახელს დაემონება!

4. დაწერეთ ლექსი სიყვარულზე გალაკტიონის სტილში

        

მწუხრის სავანე

ლურჯი სავანე და მწუხრი ნაზი,
ისევ ათრთოლებს ოცნების სიმებს,
შენი თვალების ცივი ალმასი
ჩემს მიტოვებულ სავანეს ათბობს.
მესმის შორეთიდან ჩუმი ძახილი,
როგორც უფსკრულში დაცემული ხმა,
და სიყვარული — ბასრი მახვილი,
სულს ეფინება, ვით ნისლის თქეში.
ო, შორეულო, ნაზო ასულო,
ქარების ქროლვამ წაიღო წლები,
შენ ჩემი გულის ნათელო სულო,
მე შენს ლანდს ვეტრფი და ვიფერფლები.
ღამეა... მთვარე თეთრი და მაცნე,
ცაზე მიმოფანტავს ვარსკვლავთა მძივებს,
და ეს ოცნება — უსაზღვროდ მწვავე —
ისევ შორეულ ნაპირს მიხმობს.

4. დაწერეთ სიყვარულზე ეროტიკული ლექსი

        შენი სხეული — აკრძალული, ტკბილი სამოთხე,
სადაც ჩურჩულით იწყება და სუნთქვით მთავრდება,
ღამის წყვდიადში, როცა გრძნობა ითხოვს გაორკეცებას,
ჩვენი ვნება და სიგიჟე არ მთავრდება.
თითების სირბილე, კანზე ნაზი შეხება,
როგორც ცეცხლის ალი, ისე გვწვავს და გვათრობს,
შენი ბაგეები ჩემს ბაგეებს ეხება
და ეს სამყარო მხოლოდ ჩვენ ორს გვითმობს.
ვნებიანი კოცნა, სუნთქვის აჩქარება,
ტანის ტანზე ტკეპნა, რიტმი გიჟური,
ამ ღამეს არ აქვს დასასრული, დანებება,
მხოლოდ სიყვარულია — ველური და ციებ-ცხელებიანი.

5. დაწერეთ სიყვარულზე პოსტმოდერნისტული ლექსი

        სიყვარული 404: დეკონსტრუქცია

ჩვენი გრძნობების ციტირება ხდება ძველ ტექსტებში,
შენ ჩემი პასტაჟი ხარ, მე კი — შენი პაროდია.
ნეონის შუქზე, ცარიელ, ცივ კონტექსტებში,
ჩვენი კოცნაც კი ვიღაცისგან ნასესხები მელოდიაა.
პეპლები მუცელში? არა, ეს უბრალოდ სიმულაკრია,
გრძნობის ასლი, რომელსაც ორიგინალი არ გააჩნია.
შენი თვალებიდან ირონიის ნაპერწკალი მაკლია,
როცა გულზე "მეტაფორულად" გადამირბენს ხოლმე მარხილად.
მე შენ გიყურებ, როგორც ჰიპერტექსტს, ბმულებით სავსეს,
სადაც "მიყვარხარ" მხოლოდ კლიშეა, დასმული ბრჭყალებში.
მოდი, ავურიოთ ავტორის სიკვდილი და ყავის თასი,
და ჩავიძიროთ ამ უშინაარსო, ლამაზ თამაშში.
არ არსებობს დიდი ნარატივი ჩვენი ერთობის,
მხოლოდ ფრაგმენტები, ციტატები და ცოტა პასტელი.
სიყვარული დღეს არის დეკონსტრუქცია ერთგულების —
Intertextuality, ჩემო ძვირფასო, და სხვა არაფერი.

6.დაწერეთ სიყვარულზე იუმორისტული ლექსი

    
სიყვარული და დიეტა

შემომხედავ — გული მიცემს,
ვით კატლეტი ტაფაზედა,
შენი ნახვა ისე მინდა,
როგორც შაურმა ღამეზედა.
ამბობენ, რომ სიყვარულით
ადამიანი ნაზდება,
მე კი შენზე ფიქრისაგან
კუჭი უფრო მიბრაზდება.
როცა მწერ, რომ გენატრები,
ტანში მივლის ჟრუანტელი,
მაგრამ უფრო მახარებსო
ცხელი ხაჭაპურის სუნი!
ჩემი გული შენ მოგავალე,
გაჩუქე და აღარც მინდა,
ოღონდ მაცივარს ნუ კეტავ,
სიყვარულო, ჩემო წმინდაო!

7. დაწერეთ სიყვარულზე ხალხური ლექსი

 შენმა სიყვარულმა დამწვა,
გულზე დამავლო ალიო,
თუკი შენ ჩემი არ გახდები,
ამ სიცოცხლეს არ აქვს ფასიო.
ამოსულა მთვარე კოხტა,
შემოგყურებს შენს ფანჯარას,
ჩემი გული შენ გეძახის,
სხვას არავის, სხვას არარას!
თვალებში რომ ჩამიხედავ,
მავიწყდება ყველა სნეულება,
შენი ნახვა, შენი სიტყვა,
მთელ ქვეყნად მირჩევნიაო!

8. თუ გართობაა, გართობა იყოს!
ახლა თავისსავე დაწერილ  რომელიმე ლექსს გავაანალიზებინებ. იყოს ნომერი ხუთი, პოსტმოდერნისტული!



გააანალიზეთ ეს ლექსი სიყვარული 404: დეკონსტრუქცია ჩვენი გრძნობების ციტირება ხდება ძველ ტექსტებში, შენ ჩემი პასტაჟი ხარ, მე კი — შენი პაროდია. ნეონის შუქზე, ცარიელ, ცივ კონტექსტებში, ჩვენი კოცნაც კი ვიღაცისგან ნასესხები მელოდიაა. პეპლები მუცელში? არა, ეს უბრალოდ სიმულაკრია, გრძნობის ასლი, რომელსაც ორიგინალი არ გააჩნია. შენი თვალებიდან ირონიის ნაპერწკალი მაკლია, როცა გულზე "მეტაფორულად" გადამირბენს ხოლმე მარხილად. მე შენ გიყურებ, როგორც ჰიპერტექსტს, ბმულებით სავსეს, სადაც "მიყვარხარ" მხოლოდ კლიშეა, დასმული ბრჭყალებში. მოდი, ავურიოთ ავტორის სიკვდილი და ყავის თასი, და ჩავიძიროთ ამ უშინაარსო, ლამაზ თამაშში. არ არსებობს დიდი ნარატივი ჩვენი ერთობის, მხოლოდ ფრაგმენტები, ციტატები და ცოტა პასტელი. სიყვარული დღეს არის დეკონსტრუქცია ერთგულების — Intertextuality, ჩემო ძვირფასო, და სხვა არაფერი.

        მოცემული ლექსი „სიყვარული 404: დეკონსტრუქცია“ პოსტმოდერნისტული ლიტერატურის ბრწყინვალე ნიმუშია, სადაც კლასიკური, რომანტიკული გრძნობა — სიყვარული — გადააზრებულია თანამედროვე ლიტერატურის თეორიის, ციფრული ეპოქისა და ფილოსოფიური ტერმინების პრიზმაში. სათაურიც კი („404“ — ინტერნეტ-შეცდომის კოდი „გვერდი ვერ მოიძებნა“) მიანიშნებს, რომ ტრადიციული გაგებით სიყვარული ამ სამყაროში გამქრალია ან მიუწვდომელია.
გთავაზობთ ლექსის სიღრმისეულ ანალიზს ძირითადი თემებისა და ტერმინების მიხედვით:

1. ინტერტექსტუალობა და ორიგინალურობის დაკარგვა

ლექსის მთავარი სათქმელი იმაში მდგომარეობს, რომ თანამედროვე სამყაროში არაფერია ორიგინალური — ჩვენი ემოციებიც კი წინაპრების მიერ შექმნილი კულტურული კოდების გამეორებაა.
• პასტიში და პაროდია: ავტორი მიანიშნებს, რომ წყვილის ურთიერთობა სხვა ტექსტების თუ სტილის იმიტაციაა (პასტიში) ან მათი გაშარჟება (პაროდია).
• „ნასესხები მელოდია“: კოცნაც კი, რომელიც რომანტიზმში უნიკალურ აქტად მიიჩნევა, აქ სხვისი ქცევის მოდელის კოპირებაა.

2. ფილოსოფიური კონცეპტები (ბოდრიარი და დერიდა)

ტექსტში პირდაპირ შემოდის ჟან ბოდრიარისა და ჟაკ დერიდას ფილოსოფიური ხედვები:
• სიმულაკრი: ფრაზა „გრძნობის ასლი, რომელსაც ორიგინალი არ გააჩნია“ სიმულაკრის კლასიკური განმარტებაა. „პეპლები მუცელში“ არა რეალური ბიოლოგიურ-ემოციური რეაქცია, არამედ მედიისა და ლიტერატურის მიერ თავსმოხვეული ილუზიაა.
• დეკონსტრუქცია: სიყვარული აღარ არის სტაბილური, მყარი ღირებულება. ის არის ერთგულების იდეის დაშლა, მისი საზრისის გადააზრება და ეჭვქვეშ დაყენება.

3. ციფრული და ტექსტუალური მეტაფორები

საყვარელი ადამიანი გაიგივებულია ტექსტთან, რაც ურთიერთობას ემოციური სიღრმიდან ინტელექტუალურ თამაშში გადააქვს.
• ჰიპერტექსტი და ბმულები: ადამიანი აღქმულია როგორც ვებ-გვერდი (ჰიპერტექსტი), სადაც ყოველი ემოცია თუ სიტყვა სხვა წყაროზე გადამისამართებაა (ბმული).
• „მიყვარხარ“ ბრჭყალებში: ეს სიტყვა კარგავს პირდაპირ მნიშვნელობას და ხდება გაცვეთილი სტერეოტიპი (კლიშე), რომელსაც წყვილი ირონიული დისტანციით იყენებს.

4. როლან ბარტი და „ავტორის სიკვდილი“

ფრაზა „მოდი, ავურიოთ ავტორის სიკვდილი და ყავის თასი“ მიანიშნებს როლან ბარტის ცნობილ კონცეფციაზე. პოსტმოდერნიზმში ტექსტის (და ამ შემთხვევაში — ურთიერთობის) აზრს ქმნის არა მისი შემოქმედი (ღმერთი, ბედისწერა ან თავად პარტნიორები), არამედ ის, ვინც მას კითხულობს (აღიქვამს). წყვილი უარს ამბობს „დიდ ნარატივებზე“ (გრძელვადიან, გრანდიოზულ გეგმებზე, მარადიულ სიყვარულზე) და ირჩევს მომენტალურ, ფრაგმენტულ კავშირს.

შეჯამება

ლექსი არის ინტელექტუალური სევდის მატარებელი. მიუხედავად იმისა, რომ ლირიკული გმირი აცნობიერებს გრძნობების ხელოვნურობას და ტექსტუალურობას, ის მაინც ირჩევს ამ „უშინაარსო, ლამაზ თამაშში“ მონაწილეობას. ეს არის თანამედროვე ადამიანის მანიფესტი, რომელიც ვერ გაურბის ციფრულ და კულტურულ ჩარჩოებს, თუმცა ამ ჩარჩოების შიგნით მაინც ეძებს ესთეტიკურ სიამოვნებას და კავშირს მეორე ადამიანთან.

 ამდენის დაწერისთვის მე წელიწადი ან მეყოფოდა, ან არა. ხელოვნურმა ინტელექტმა კი ხუთი წუთიც არ დაიჭირვა.
   უფრო ახალგაზრდა რომ ვიყო, თავზარი დამეცემოდა და იქნებ სერიოზულადაც დავფიქრებულიყავი, ღირს კი საერთოდ წერა, როცა იგივე სამუშაო სხვას წამებში გამოსდის. ხარისხიც უფრო და უფრო უკეთესდება ახლა მე ძველ გზას ვეღარ დავაგდებ. როგორც მიწირია, ისევ ისე ვწირავ!
გართობით ხომ  თავიც გავირთე და თქვენც ცოტათი მაინც გაგართეთ!