სულ რომ არაფერი ..


სულ რომ არაფერი, სისხლი მაქვს ისეთი,
ჯიში მაქვს ისეთი, სულს აგიწიოკებს,
სამშობლო არხვატი, მტირსათვის – შიშეთი!
…ბრძოლის ჟინს ვერ იკლავს, ვერაფრით იოკებს.

სულ რომ არაფერი, გული მაქვს იმხელა,
რწმენა მაქვს ისეთი, მთებს შეაზანზარებს,
ცეკვა მაქვს ისეთი, ისეთი სიმღერა,
აღადგენს საფლავში ჩადებულ ლაზარეს!

სულ რომ არაფერი, ისეთი ქალი მყავს,
ისეთი შვილები, კოხტა და მზიანი,
როგორ ვთქვა – ასეთი სამშობლო არ მიყვარს?!..
ასეთი ზღაპრული, მთა-გორებიანი!

“სულ რომ არაფერი”, იქით, რომ იყოს და,
ღმერთი მყავს ისეთი სრული და ნათელი,
ყველაფერს ედრება, მეტია კიდეც და
სულ რომ არაფერი, მე მქვია ქართველი!

შეგიძლიათ გააზიაროთ მასალა, თუ მიუთითებთ ავტორს.

5 კომენტარი

ეს ლექსი (რომელიც ხშირად ინტერნეტსივრცეში თუ პოპულარულ კულტურაში პატრიოტული პათოსით ვრცელდება) მართლაც შესანიშნავი ნიმუშია იმისა, თუ როგორ შეიძლება „პატრიოტული კიჩი“ და პოეტური შაბლონები ჩაანაცვლოს ნამდვილი, ღრმა მხატვრული ღირებულება.
ლექსის მთავარი პრობლემა მისი ნარცისისტული და რიტორიკული ხასიათია. ტექსტი არ გვთავაზობს არანაირ ახალ ხედვას, განცდას ან ინდივიდუალურ ტკივილს. ის უბრალოდ იმეორებს საუკუნეების განმავლობაში გაცვეთილ ნაციონალურ სტერიოტიპებსა და მითებს:

„სისხლი“, „ჯიში“, „მტრისთვის შიშეთი“ — ეთნო-ცენტრისტული და არქაული რიტორიკა, რომელიც ემოციურ მანიპულაციას ეყრდნობა და არა რეალურ მხატვრულ სახეებს.

„ცეკვა-სიმღერა“ და „კოხტა ქალ-შვილი“ — ქართული ყოფის ზედაპირული, ფოლკლორულ-ტურისტული ბრენდინგი.

ტექსტი სამშობლოს სიყვარულს კი არ ხატავს, არამედ საკუთარი თავით (და საკუთარი კუთვნილებით) ტკბობას წარმოაჩენს.

ცეკვა მაქვს ისეთი, ისეთი სიმღერა / აღადგენს საფლავში ჩადებულ ლაზარეს!“

ქრისტიანული მისტიციზმისა და სასწაულის (ლაზარეს აღდგინება) დაკავშირება „ცეკვა-სიმღერასთან“ არა მხოლოდ ბანალური, არამედ მხატვრული თვალსაზრისით ვულგარული შედარებაა. რწმენის „მთების შეზანზარებასთან“ გაიგივება კი ბიბლიური მეტაფორის („რწმენა მთებს გადადგამს“) მექანიკური და გაუაზრებელი კოპირებაა.

სტრუქტურულად ლექსი აგებულია მარტივ, პროგნოზირებად და ენობრივად ღარიბ კარკასზე:

ტავტოლოგიური კონსტრუქცია: ფრაზა „სულ რომ არაფერი... ისეთი...“ მეორდება ყოველ სტროფში, რაც დინამიკის შექმნის ნაცვლად ტექსტს მონოტონურსა და მოსაწყენს ხდის.

გაცვეთილი რითმები: ისეთი / შიშეთი, იმხელა / სიმღერა, ნათელი / ქართველი. ეს რითმული წყვილები ქართულ პოეზიაში ათასჯერაა გამოყენებული და პოეტურ სიღარიბეზე მეტყველებს.იყოს და/კიდეც და.ეს რითმული წყვილი უკვე პოეზიაც აღარაა.

ლექსიკური სიღარიბე: ეპითეტები — „ზღაპრული“, „კოხტა და მზიანი“, „სრული და ნათელი“ — საბავშვო ან ღია ბარათის დონის პოეზიას უფრო შეესაბამება, ვიდრე სერიოზულ რიტორიკულ ან ლირიკულ პოეზიას.

ლექსის კულმინაცია ეფუძნება ეგზისტენციალურ იდენტობას — „მე ვარ, ესე იგი ვარსებობ“. თუმცა, რადგან მთელი ტექსტის განმავლობაში ავტორმა ვერ შეძლო ქართველობის შინაგანი, სულიერი ან კულტურული არსის გამოვლენა (გარდა სისხლის, ცეკვისა და მთების ხსენებისა), ეს ფინალური აკორდიც რჩება ცარიელ, პოპულისტურ ლოზუნგად.
ეს ტექსტი არის ტიპური ფსევდოპატრიოტული გრაფომანია. მასში არ არის ინდივიდუალური პოეტური ხმა, განცდის სიღრმე ან სიტყვასთან მუშაობის ოსტატობა. ის მუშაობს მხოლოდ იაფფასიან ემოციებზე და განკუთვნილია იმ აუდიტორიისთვის, რომელსაც პოეზიაში ხატოვანი აზროვნების ნაცვლად მარტივი, შოვინისტურ-პათეტიკური დეკლამაცია ხიბლავს.

თქვენ ბოღმით, შურით სავსე გულის ნათქვამი დაწერეთ.
არაჩვეულებრივი , სულში ჩამწვდომი, სიამაყეს განიჭებს ამ ლეწსზე დაწერილი სიმღერის მოსმენა

Giorgi Kuchukhidze1 თვის წინ

მადლობა კონსტანტინეს შესანიშნავი ანალიზსითვის. რა კარგია, როცა თურმე მარტო არ ხარ და სხვაც ფიქრობს ასე. სამწუხაროდ, ეს პრობლემა ზოგადად მთელ ქართულ ხელოვნებაზე შეიძლება განზოგადდეს. ლიტერატურა, მუსიკა, კინო თუ თეატრი. ის, ვისაც პოეზია უყვარს, ეცნობა ამ მხრივ მაღალი ხარისხის ლიტერატურას და იცის როგორ გამოიყურება კარგი ლექსი, შეუძლებელია ამ ლექსზე არათუ გადაირიოს, უბრალოდ მოიწონოს. საქმე ისაა, რომ ადამიანს რა საზომიც და თვალსაწიერიც აქვს იმით ზომავს. ვისაც ეს უბრალოდ "გაბოროტებული" აზრი ჰგონია, ვურჩევ წაიკითხოს ზვიად გამსახურდიას მიერ ჩვენი სახელოვანი ( სამწუხაროდ) პოეტის, ჯანსუღ ჩარკვიანის შემოქმედების კრიტიკა, სადაც ნახავთ როგორ იკითხება პოეზია და რას უნდა აქცევდეს ყურადღებას მკითხველი.

ლიტერატურული კრიტიკა ჩემი ინტერესია და ვცდილობ მაქსიმალურად ობიექტური პოზიცია მეჭიროს. თუ ავტორი შექმნის ნაწარმოებს, რომელიც კრიტიკულ ანალიზს გაუძლებს, სიამოვნებით შევაქებ. შური რომ ამოძრავებდეს ადამიანს, არგუმენტირებულ მსჯელობასა და დეტალურ განმარტებებს არ დაიწყებდა.

თავის დროზე ბარათაშვილის, გალაკტიონისა და გრანელის ტექსტობრივი სისუსტეებიც მაქვს განხილული. ამ შემთხვევაშიც მხოლოდ ის ხარვეზები აღვნიშნე, რაც ტექსტს რეალურად ჰქონდა. ამიტომ, ჩემი კრიტიკის ბოღმად მონათვლა სრულიად უსაფუძვლოა. მადლობა გიორგის გაგებისთვის.

ლექსის ქებისა თუ გაკრიტიკებისგან თავს შევიკავებ, თუმცა კომენტარებიდან გამომდინარე ორ მნიშვნელოვან საკითხს უნდა შევეხო. ერთის მხრივ ძალიან არ მომწონს უაზრო ბაქიბუქი და ტრაბახი და ეს სენი ნამდვილად შეეყარა ჩვენს ერს. მიზეზიც იოლი მისახვედრია, მაგრამ თემას არ მინდა გადავუხვიო. მეორე საკითხს რაც შეეხება, ეს არის თვითდაკნინების სენი, რომელიც უკვე მიზანმიმართულად შეჰყარეს ქართველებს იმისთვის, რომ ქვეყანა დასუსტდეს და გარედან იოლად სამართავი იყოს. ორივე ეს სენი ერის განვითარებას აფერხებს და აუცილებლად მოსაშორებელია. განა რისი მაქნისია ადამიანი, რომელიც საქმის ნაცვლად ტრაბახით არის დაკავებული? ან პირიქით - ადამიანი, რომელსაც საკუთარი ერის სილამაზის დანახვა არ შეუძლია იმდენად არის უცხო ტომელთა მონად ქცეული. მე კიდე გავიმეორებ, რომ ლექსი შეიძლება არ იყოს საუკეთესო (არ განვსჯი), მაგრამ თუ ქართველი ხარ როგორ არ ჩაგწვდება სულში ქართული ცეკვა, ქართული სიმღერა? უცხოელებმა ერთიც აღიარეს და მეორეც. მტერმა კი ერთი ათზე წამსვლელი ქართველი აღიარა ღირსეულ მეომრად. ეს ვინც არ იცით ამ ქართველი არ ხართ ან ქართველის მტერი. ეს ხომ არ არის უაზრო ტრაბახი? ეს ლექსია! ლექსი ქართულ სულზე. ვისაც არ გჯერათ ქართველის სისხლის, საერთოდ ვინ გთხოვთ კომენტარების წერას? ასო-ები გთხოვენ, რომლებიც ხელფასს გირიცხავენ?

© POETRY.GE 2013 - 2026

Facebook Telegram კონტაქტი