სულ რომ არაფერი ..

ეს ლექსი (რომელიც ხშირად ინტერნეტსივრცეში თუ პოპულარულ კულტურაში პატრიოტული პათოსით ვრცელდება) მართლაც შესანიშნავი ნიმუშია იმისა, თუ როგორ შეიძლება „პატრიოტული კიჩი“ და პოეტური შაბლონები ჩაანაცვლოს ნამდვილი, ღრმა მხატვრული ღირებულება.
ლექსის მთავარი პრობლემა მისი ნარცისისტული და რიტორიკული ხასიათია. ტექსტი არ გვთავაზობს არანაირ ახალ ხედვას, განცდას ან ინდივიდუალურ ტკივილს. ის უბრალოდ იმეორებს საუკუნეების განმავლობაში გაცვეთილ ნაციონალურ სტერიოტიპებსა და მითებს:

„სისხლი“, „ჯიში“, „მტრისთვის შიშეთი“ — ეთნო-ცენტრისტული და არქაული რიტორიკა, რომელიც ემოციურ მანიპულაციას ეყრდნობა და არა რეალურ მხატვრულ სახეებს.

„ცეკვა-სიმღერა“ და „კოხტა ქალ-შვილი“ — ქართული ყოფის ზედაპირული, ფოლკლორულ-ტურისტული ბრენდინგი.

ტექსტი სამშობლოს სიყვარულს კი არ ხატავს, არამედ საკუთარი თავით (და საკუთარი კუთვნილებით) ტკბობას წარმოაჩენს.

ცეკვა მაქვს ისეთი, ისეთი სიმღერა / აღადგენს საფლავში ჩადებულ ლაზარეს!“

ქრისტიანული მისტიციზმისა და სასწაულის (ლაზარეს აღდგინება) დაკავშირება „ცეკვა-სიმღერასთან“ არა მხოლოდ ბანალური, არამედ მხატვრული თვალსაზრისით ვულგარული შედარებაა. რწმენის „მთების შეზანზარებასთან“ გაიგივება კი ბიბლიური მეტაფორის („რწმენა მთებს გადადგამს“) მექანიკური და გაუაზრებელი კოპირებაა.

სტრუქტურულად ლექსი აგებულია მარტივ, პროგნოზირებად და ენობრივად ღარიბ კარკასზე:

ტავტოლოგიური კონსტრუქცია: ფრაზა „სულ რომ არაფერი... ისეთი...“ მეორდება ყოველ სტროფში, რაც დინამიკის შექმნის ნაცვლად ტექსტს მონოტონურსა და მოსაწყენს ხდის.

გაცვეთილი რითმები: ისეთი / შიშეთი, იმხელა / სიმღერა, ნათელი / ქართველი. ეს რითმული წყვილები ქართულ პოეზიაში ათასჯერაა გამოყენებული და პოეტურ სიღარიბეზე მეტყველებს.იყოს და/კიდეც და.ეს რითმული წყვილი უკვე პოეზიაც აღარაა.

ლექსიკური სიღარიბე: ეპითეტები — „ზღაპრული“, „კოხტა და მზიანი“, „სრული და ნათელი“ — საბავშვო ან ღია ბარათის დონის პოეზიას უფრო შეესაბამება, ვიდრე სერიოზულ რიტორიკულ ან ლირიკულ პოეზიას.

ლექსის კულმინაცია ეფუძნება ეგზისტენციალურ იდენტობას — „მე ვარ, ესე იგი ვარსებობ“. თუმცა, რადგან მთელი ტექსტის განმავლობაში ავტორმა ვერ შეძლო ქართველობის შინაგანი, სულიერი ან კულტურული არსის გამოვლენა (გარდა სისხლის, ცეკვისა და მთების ხსენებისა), ეს ფინალური აკორდიც რჩება ცარიელ, პოპულისტურ ლოზუნგად.
ეს ტექსტი არის ტიპური ფსევდოპატრიოტული გრაფომანია. მასში არ არის ინდივიდუალური პოეტური ხმა, განცდის სიღრმე ან სიტყვასთან მუშაობის ოსტატობა. ის მუშაობს მხოლოდ იაფფასიან ემოციებზე და განკუთვნილია იმ აუდიტორიისთვის, რომელსაც პოეზიაში ხატოვანი აზროვნების ნაცვლად მარტივი, შოვინისტურ-პათეტიკური დეკლამაცია ხიბლავს.

თქვენ ბოღმით, შურით სავსე გულის ნათქვამი დაწერეთ.
არაჩვეულებრივი , სულში ჩამწვდომი, სიამაყეს განიჭებს ამ ლეწსზე დაწერილი სიმღერის მოსმენა

მადლობა კონსტანტინეს შესანიშნავი ანალიზსითვის. რა კარგია, როცა თურმე მარტო არ ხარ და სხვაც ფიქრობს ასე. სამწუხაროდ, ეს პრობლემა ზოგადად მთელ ქართულ ხელოვნებაზე შეიძლება განზოგადდეს. ლიტერატურა, მუსიკა, კინო თუ თეატრი. ის, ვისაც პოეზია უყვარს, ეცნობა ამ მხრივ მაღალი ხარისხის ლიტერატურას და იცის როგორ გამოიყურება კარგი ლექსი, შეუძლებელია ამ ლექსზე არათუ გადაირიოს, უბრალოდ მოიწონოს. საქმე ისაა, რომ ადამიანს რა საზომიც და თვალსაწიერიც აქვს იმით ზომავს. ვისაც ეს უბრალოდ "გაბოროტებული" აზრი ჰგონია, ვურჩევ წაიკითხოს ზვიად გამსახურდიას მიერ ჩვენი სახელოვანი ( სამწუხაროდ) პოეტის, ჯანსუღ ჩარკვიანის შემოქმედების კრიტიკა, სადაც ნახავთ როგორ იკითხება პოეზია და რას უნდა აქცევდეს ყურადღებას მკითხველი.

ლიტერატურული კრიტიკა ჩემი ინტერესია და ვცდილობ მაქსიმალურად ობიექტური პოზიცია მეჭიროს. თუ ავტორი შექმნის ნაწარმოებს, რომელიც კრიტიკულ ანალიზს გაუძლებს, სიამოვნებით შევაქებ. შური რომ ამოძრავებდეს ადამიანს, არგუმენტირებულ მსჯელობასა და დეტალურ განმარტებებს არ დაიწყებდა.

თავის დროზე ბარათაშვილის, გალაკტიონისა და გრანელის ტექსტობრივი სისუსტეებიც მაქვს განხილული. ამ შემთხვევაშიც მხოლოდ ის ხარვეზები აღვნიშნე, რაც ტექსტს რეალურად ჰქონდა. ამიტომ, ჩემი კრიტიკის ბოღმად მონათვლა სრულიად უსაფუძვლოა. მადლობა გიორგის გაგებისთვის.