სერგეი ესენინი - დედის ბარათი

#თარგმანები

მთარგმნელისაგან: რამდენჯერ ვუთხარი თავს, ნუ იცი ამ  შესავალი ტექსტების წერა, სხვა თუ არაფერი, დრო და ენერგია ხომ უნდა. თარგმნაც საკმარისია, დანარჩენი, თუ აინტერესებს მკითხველს, თავად არკვიოს-მეთქი, მაგრამ, აბა, ეს როგორ არ დავწერო!
  ყველამ ვიცით, რომ სერგეი ესენინი უფროსი შვილი იყო ოჯახში და სამი უმცროსი და ჰყავდა.
მაგრამ ძმაც  რომ ჰყოლია,   უფრო სწორედ დედის მხრიდან - ნახევარძმა- რაზგულიაევი ალექსანდრე ივანეს ძე - თვითონაც ძალიან გვიან გაიგო და მძიმედაც განიცადა, 
    ლოგიკურად, ამის გამო დედასთან, რომლისადმი მიძღვნილი ლექსებიც  ჩემი თარგმანით აქ ადრეც გვედო, ძალიან რთული ურთიერთობა  ჩამოუყალიბდა.      
    ერთი მთავარი მიზეზი,  დედას ხშირადაც რომ არ ნახულობდა, ესეც შეიძლება იყოს.     
      გავიხსენოთ, ჩვენი პოეზიიდანაც - გალაკტიონის დედაც  მაკრინე ადეიშვილი სოფელში შვილის ნატრული მოკვდა,  თუმცა იქ სხვა მიზეზი ჩანს ლოგიკურად  სავარაუდებელი.
    
    მოკლედ რომ მოვყვეთ, გასული საუკუნის დასაწყისში  ესენინის მშობლები ერთხანობა დაშორებულები იყვნენ. დედა სხვაგან წავიდა სამუშაოდ, იქ კაცი გაიჩინა, დაფეხმძიმდა და ბიჭიც გააჩინა. ამის მერე ქმართან შერიგება როცა გადაწყვიტა, იმ ბავშვს, რომელიც სხვაგან იზრდებოდა, მომვლელის ფულს უხდიდა. 
    თავიდან  სერგეი ესენინი დედას ფულს უგზავნიდა კიდეც და შემთხცევით გაარკვია, რომ ქალი იმ შვილს ხელს უმართავდა და  მოსკოვის მიდამოებში მცხოვრების სანახავადაც არცთუ იშვიათად დადიოდა, როცა სერგეის ნახულობდა.
   ესენინის პოეტურ იმიჯს სერიოზული საფრთხე შეექმნა,  საფრთხე შეექმნა  მის პოეტურ კონცეპტებსაც. (მაგალითად - დედისა).
    იგი ძმად  კი აღიარებდა ალექსანდრს, სხვა გზა არ ჰქონდა, მაგრამ  შინაურებს აფრთხილებდა,  არ დაიახლოვოთ და არ ენდოთო.
     ძმამ კი ვრცელი ბიოგრაფია დაწერა, თუ რა და როგორ მოხდა…
      
მეტის ცოდნით დაინტერესებულებისთვის ვდებ ლინკს:

https://esenin.ru/o-esenine/rodnye-esenina/edinoutrobnyi-brat-sergeia-esenina?fbclid=IwZnRzaAPnGEpleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAo2NjI4NTY4Mzc5AAEeYQR9dTJS5Ov2YXUXs_6YHzYGG_MrocUXwUlxYj-KzA5pfkeUu9ML3JniGPM_aem_cQaNSCFmKBcLvM26DpetTQ

    

სერგეი ესენინი

დედის ბარათი

 რა მოვიგონო კიდევ ახალი, 
რა ვუპასუხო, ჩემს შეუხედავ
 მაგიდაზე დევს, ვიცანი ხელი, 
კვლავ  იწერება  სოფლიდან დედა!

მწერს: შობისათვის შეიძლო იქნებ, 
ჩამოხვიდეო, ნატრულო ბიჭო,
მიყიდე  შალი, მამისთვის იქვე
შარვალსაც ითხოვს. ოჯახში გვიჭირს.

მაშინებს ფიქრი, რომ  პოეტი ხარ,  
რომ  მანდ  არავის  ესახელები.
ამას მერჩია,  ეს მიწა გეხნა, 
დილით დაგევლო ჩვენი  ველები..

დავბერდი  უკვე, წამერთვა ძალა, 
შინ რომ მყოლოდი ნანანავები 
და სიბერესაც  რომ დაეცალა, 
შვილიშვილს  ფეხზე ვაქანავებდი.
 
ფანტე შვილები, ამხანაგები,
ცოლი - დაუთმე ვიღაცა მომრევს,
უოჯახ-უძმო ვის მიადგები,
 ჩაუთრევიხარ  ლოთობის  მორევს!

შვილო,  ძვირფასო, რა დაგემართა?
სიმორცხვე,  რიდი - გაქრა ესენი? 
რამდენჯერ უთქვამთ  მამისთვის მართლა: 
ძეს,  ალექსანდრევ,   გიქებთ, ესენინ! 

ვერ გაგვიმართლე,  ვერა იმედი,
მით უფრო  გვტკივა და გვეწვის სული, 
მამას ეგონა, ლექსებში მეტი
ფულია.  გვჭირდა შეცდომა სრული.

თუმცა ბევრიც რომ მოეცათ შენთვის,
რას მოგვაწვდიდი! დარწმუნებული 
 გამოცდილებით,  სიმწრე რომ ერთვის, 
ვამბობ: პოეტებს ვინ მისცა ფული! 

რა ვქნა, არ მომწონს,  რომ ხარ  პოეტი, 
რომ გაგივარდა  ცუდი სახელი.
მერჩია, მინდვრად გეთხარა ბელტი, 
მყოლოდი აქვე,   შრომის მნახველი.

ახლა ვნაღვლობთ და შინ ბნელი   მეფობს,
 ცხენიც არა გვყავს. აქ რომ  გვყოლოდი,
მაგ ტვინით აქვე,  რაიაღმასკომს
მთლად თავმჯდომარედ რომ გაძღოლოდი, 

ჩვენც შევერთვოდით ყოფას საერთოს,  
ზედმეტს ვერავინ  გაგვიბედავდა.
დაისვენებდი.  ცოლს -   ძაფი ერთო, 
ჩვენს მშვიდ სიბერეს ძე მოხედავდა.
…
მე ვჭმუჭნი ბარათს,
შფოთი   მაბრაზებს.
ხსნა არ ჩანს არად
ჩემს აღთქმულ გზაზე?
მაგრამ რას ვფიქრობ,
მოგითხრობ  მერე,
მერე მოგითხრობ,
მე რა მივწერე…

1924

(თარგმანი ნინო დარბაისელისა)

С.  Есенин

ПИСЬМО ОТ МАТЕРИ 

Чего же мне 
Еще теперь придумать, 
О чем теперь 
Еще мне написать? 
Передо мной 
На столике угрюмом 
Лежит письмо, 
Что мне прислала мать. 

Она мне пишет: 
«Если можешь ты, 
То приезжай, голубчик, 
К нам на святки. 
Купи мне шаль, 
Отцу купи порты, 
У нас в дому 
Большие недостатки. 

Мне страх не нравится, 
Что ты поэт, 
Что ты сдружился 
С славою плохою. 
Гораздо лучше б 
С малых лет 
Ходил ты в поле за сохою. 

Стара я стала 
И совсем плоха, 
Но если б дома 
Был ты изначала, 
То у меня 
Была б теперь сноха 
И на ноге 
Внучонка я качала. 

Но ты детей 
По свету растерял, 
Свою жену 
Легко отдал другому, 
И без семьи, без дружбы, 
Без причал 
Ты с головой 
Ушел в кабацкий омут. 

Любимый сын мой, 
Что с тобой? 
Ты был так кроток, 
Был ты так смиренен. 
И говорили все наперебой: 
Какой счастливый 
Александр Есенин! 

В тебе надежды наши 
Не сбылись, 
И на душе 
С того больней и горьше, 
Что у отца 
Была напрасной мысль, 
Чтоб за стихи 
Ты денег брал побольше. 

Хоть сколько б ты 
Ни брал, 
Ты не пошлешь их в дом, 
И потому так горько 
Речи льются, 
Что знаю я 
На опыте твоем: 
Поэтам деньги не даются. 

Мне страх не нравится, 
Что ты поэт, 
Что ты сдружился 
С славою плохою. 
Гораздо лучше б 
С малых лет 
Ходил ты в поле за сохою. 

Теперь сплошная грусть, 
Живем мы, как во тьме. 
У нас нет лошади. 
Но если б был ты в доме, 
То было б все, 
И при твоем уме — 
Пост председателя 
В волисполкоме. 

Тогда б жилось смелей, 
Никто б нас не тянул, 
И ты б не знал 
Ненужную усталость. 
Я б заставляла 
Прясть 
Твою жену, 
А ты как сын 
Покоил нашу старость». 
............ 
Я комкаю письмо, 
Я погружаюсь в жуть. 
Ужель нет выхода 
В моем пути заветном? 
Но все, что думаю, 
Я после расскажу. 
Я расскажу 
В письме ответном... 

1924